Chủ tịch Trung Quốc kêu gọi phát triển công bằng tại Diễn đàn AI Thượng Hải

Tại Hội nghị AI Thế giới tổ chức ở Thượng Hải ngày 17/7, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định vai trò của Trung Quốc trong việc cung cấp các công ích quốc tế liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Ông nhấn mạnh sự cần thiết của hợp tác quốc tế rộng rãi nhằm giúp các nước ở khu vực toàn cầu Nam xây dựng năng lực, thu hẹp khoảng cách AI và số hóa, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững, tránh tạo ra bất công lịch sử mới trong lĩnh vực AI.

Đây là lần đầu tiên ông Tập xuất hiện tại sự kiện AI trọng điểm của Trung Quốc, thể hiện tham vọng của Bắc Kinh về vị thế dẫn đầu trong quản trị toàn cầu công nghệ chiến lược này, trong bối cảnh cạnh tranh căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ. Trước đó, Thủ tướng Lý Khắc Cường đại diện Trung Quốc phát biểu chính tại sự kiện được tổ chức thường niên từ năm 2018.

Ngày 16/7, tại Thượng Hải đã diễn ra lễ ký kết thỏa thuận thành lập Tổ chức Hợp tác Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAICO), một tổ chức phi chính phủ quốc tế có sự tham gia sáng lập của đại diện 29 quốc gia, trong đó có Brazil, Kazakhstan, Pakistan, Nga, Lào và Indonesia. Ông Tập sử dụng câu tục ngữ Trung Quốc “Một dây đàn không tạo nên âm nhạc, một cây không thành rừng” để nhấn mạnh rằng phát triển AI không nên là nỗ lực cá nhân của một quốc gia mà cần là bản giao hưởng của sự hợp tác quốc tế.

Chủ tịch Trung Quốc thông báo kế hoạch trong 5 năm tới sẽ cung cấp 5.000 cơ hội đào tạo và hội thảo về AI cho các nước đang phát triển. Đồng thời, Trung Quốc sẽ hợp tác xây dựng các trung tâm ứng dụng AI với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các nhóm khu vực khác như BRICS, nhằm thúc đẩy ứng dụng AI tại các thị trường mới nổi.

Tại sự kiện, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc giới thiệu các sản phẩm phần mềm và phần cứng mới như chip, mô hình AI, robot và nhiều ứng dụng đa dạng. Huawei, tập đoàn viễn thông hàng đầu của Trung Quốc, trình làng cụm siêu máy tính Atlas 950, một giải pháp nội địa thay thế cho chip AI của hãng Nvidia (Mỹ) dùng cho đào tạo và suy luận AI quy mô lớn.

Nhiều công ty vi mạch Trung Quốc khác, gồm cả start-up Dongfang Suanxin, cũng trưng bày các bộ xử lý chip mới nhất. Các robot hình người với nhiều hình dạng khác nhau trình diễn khả năng tháo lắp, chọn thuốc tại nhà thuốc, chơi bóng bàn, và thậm chí pha trà Trung Quốc để minh họa ứng dụng thực tiễn ngày càng tăng của robot trong đời sống và công nghiệp.

Sự kiện kéo dài bốn ngày quy tụ nhiều nhà khoa học AI danh tiếng cùng các nhà lãnh đạo quốc tế như Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Chanvirakul và Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn. Hội nghị diễn ra đồng thời với Cuộc họp Cấp cao về Quản trị AI Toàn cầu, nhằm thể hiện hình ảnh Trung Quốc là đối tác ổn định hơn trong phát triển AI so với Mỹ.

Ông George Chen, đối tác và Chủ tịch mảng kỹ thuật số tại The Asia Group, nhận định Trung Quốc dùng hội nghị Thượng Hải để truyền tải thông điệp về hợp tác, an toàn và ngoại giao AI, mong muốn quy tụ các đồng minh tại khu vực Toàn cầu Nam và các nước trong sáng kiến Vành đai - Con đường. Theo đó, Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh nhằm chiếm ưu thế về các mô hình AI mà các quốc gia khác sẽ áp dụng.

Cụ thể, các quốc gia có thể chọn hệ thống DeepSeek của Trung Quốc hoặc các mô hình mã nguồn mở, tiết kiệm hơn, phù hợp với nền kinh tế đang phát triển; hoặc chọn các mô hình đóng của Mỹ như OpenAI, vốn yêu cầu nâng cấp liên tục gắn với nhà cung cấp Mỹ. Động thái hạn chế xuất khẩu công nghệ AI của Mỹ gần đây đã làm dấy lên nghi ngờ về tính ổn định chính sách công nghệ của Mỹ trong mắt các nước Toàn cầu Nam.

Mặc dù Trung Quốc không thực hiện các biện pháp tương tự, Reuters đưa tin rằng các cuộc họp với các công ty công nghệ lớn nhằm cân nhắc hạn chế truy cập mô hình AI tiên tiến nhất cho nước ngoài được tổ chức, cho thấy tính chiến lược của lĩnh vực này ở Trung Quốc. Đại diện một ngân hàng của Nga tham dự hội nghị chia sẻ khó khăn trong việc tìm chip AI do thiếu nguồn cung từ Nvidia và đánh giá cao các sản phẩm của Huawei như một giải pháp thay thế quan trọng.

Hệ thống kiểm soát xuất khẩu của Mỹ nhằm ngăn chặn chip tiên tiến được sử dụng ở các nước bị coi là "quốc gia đáng quan ngại", chủ yếu là Trung Quốc và Nga, khiến nhiều công ty tìm đến các công nghệ thay thế của Trung Quốc. Điều này phản ánh vị trí ngày càng quan trọng của Trung Quốc trên bản đồ phát triển và ứng dụng AI toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.