Khủng hoảng nghiêm trọng trong nội bộ liên minh cánh hữu Italy dưới thời Meloni

Thất bại lớn trong trưng cầu dân ý và biểu quyết luật bầu cử

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni đã phải đối mặt với những đòn giáng chính trị nặng nề trong mùa xuân và hè năm nay. Cuối tháng 3, dự án cải cách tư pháp của bà bị cử tri bác bỏ với khoảng cách 6 điểm phần trăm trong cuộc trưng cầu dân ý. Mới đây hơn, vào tối thứ Ba, dự thảo sửa đổi luật bầu cử của liên minh trung hữu đã thất bại chỉ với một phiếu chênh lệch tại Hạ viện. Kết quả là 187 nghị sĩ ủng hộ, trong khi 188 người phản đối, cho thấy sự chia rẽ nghiêm trọng trong khối đa số chính phủ.

Kết quả bỏ phiếu cho thấy khoảng 30 nghị sĩ trong hàng ngũ liên minh đã bỏ phiếu ngược lại. Sự kiện này khiến phe đối lập cánh tả bùng nổ ăn mừng và kêu gọi tổ chức bầu cử sớm. Dù quy định về việc cho phép cử tri chọn ứng viên ưu tiên trên danh sách đã bị bác bỏ, song dự kiến phiên bản luật sửa đổi không có quyền ưu tiên này sẽ sớm được thông qua tại cả hai viện quốc hội. Tuy nhiên, sự việc đã đẩy liên minh cầm quyền vào cuộc khủng hoảng lớn nhất từ trước đến nay, làm suy giảm vai trò lãnh đạo của Meloni trong khối.

Áp lực đổi mới lãnh đạo tại Forza Italia và sự giảm sút của Lega

Nhìn về cuộc bầu cử dự kiến vào mùa thu năm 2027, khủng hoảng hiện tại chưa tạo ra mối đe dọa tức thì cho Meloni. Dù phe tả vẫn rối ren và yếu thế, đảng cánh hữu Fratelli d'Italia của Meloni vẫn dẫn đầu với khoảng 28% tỷ lệ ủng hộ trong các cuộc thăm dò. Nhưng các đồng minh trong liên minh gặp khó khăn.

Ví dụ, Ngoại trưởng Antonio Tajani, 72 tuổi, đại diện cho đảng Forza Italia, đã bị đình trệ ở mức 8% kể từ cuộc bầu cử năm 2022. Các con của cố Thủ tướng Silvio Berlusconi, người sáng lập đảng đã qua đời vào tháng 6/2023, đang thúc giục một cuộc đổi thay trong ban lãnh đạo đảng. Trong khi đó, Lãnh đạo đảng Lega, Bộ trưởng Giao thông Matteo Salvini, cũng đang mất dần kiểm soát đảng của mình khi tỷ lệ ủng hộ giảm khoảng 3 điểm, xuống còn 6%.

Sự chia rẽ sâu sắc trong khối cánh hữu và những hậu quả

Salvini từng hợp tác với tướng quân đội về hưu Roberto Vannacci trước cuộc bầu cử châu Âu 2024, tuy nhiên Vannacci đã nhanh chóng rời bỏ liên minh để thành lập đảng riêng mang tên "Tương lai Quốc gia" vào tháng 2. Đảng mới này đã thu hút khoảng 5% sự ủng hộ, theo các cuộc thăm dò gần đây, gần sát với Lega của Salvini.

Sự phân mảnh trong khối cánh hữu trở thành mối đe dọa lớn với Meloni. Không dưới tám nghị sĩ từ Forza Italia và Lega đã chuyển sang ủng hộ Vannacci. Mặc dù đảng Fratelli d'Italia của Meloni chưa có người phản bội, nhưng bà không thể hoàn toàn dựa vào sự trung thành của cử tri khi đối mặt với cuộc cạnh tranh mạnh mẽ từ cánh hữu cực đoan hơn.

Chính sách thân châu Âu và thách thức từ các phe phái đối lập

Chính sách thực dụng và ủng hộ châu Âu của Meloni nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng từ các đối tác chủ chốt trong Liên minh châu Âu cũng như các cử tri thuộc tầng lớp trung lưu và bảo thủ ôn hòa tại Italy. Tuy nhiên, nhóm cánh hữu thân Nga như Salvini và Vannacci cùng với phe cánh tả như cựu Thủ tướng Giuseppe Conte và phong trào Năm Sao có thể hút dần phiếu bầu từ Fratelli d'Italia.

Có dấu hiệu cho thấy Vannacci sẵn sàng hỗ trợ một liên minh do Meloni dẫn đầu sau cuộc bầu cử năm 2027. Đây có thể là yếu tố then chốt để Meloni duy trì quyền lực, khi mà hai đảng trung dung kinh tế của những cựu Thủ tướng Matteo Renzi và cựu Bộ trưởng Kinh tế Carlo Calenda lại không thể đạt được tỷ lệ ủng hộ tổng hợp cao bằng "Tương lai Quốc gia" của Vannacci.

Trong bối cảnh đó, Meloni phải đối mặt với các thử thách nội bộ liên minh và nguy cơ mất đi vị thế vững chắc khi chuẩn bị cho cuộc bầu cử quan trọng trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.