Khôi phục hợp tác nghị viện Italia-Trung Quốc
Ủy ban hợp tác nghị viện Italia-Trung Quốc vừa chính thức được tái thành lập sau khoảng thời gian 5 năm tạm ngưng hoạt động, kết quả của chuyến công tác tại Bắc Kinh diễn ra từ ngày 22 đến 25 tháng 3 vừa qua. Đoàn đại biểu Italia gồm các thành viên trong Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện, do cựu Bộ trưởng Giulio Tremonti dẫn đầu, đã có những cuộc làm việc với các đại diện Trung Quốc bao gồm Wang Donming, Phó Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Trung Quốc, người cùng đồng chủ trì ủy ban này. Chuyến thăm đánh dấu bước đầu quan trọng nhằm thúc đẩy đối thoại nghị viện giữa hai quốc gia và mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Lịch họp tiếp theo của Ủy ban dự kiến sẽ diễn ra vào mùa thu năm nay tại Rome, đánh dấu nỗ lực củng cố và phát triển quan hệ song phương ở cấp độ nghị viện nhằm tăng cường sự hiểu biết và phối hợp chính sách.
Vai trò của ngoại giao nghị viện trong bối cảnh quốc tế
Theo Giulio Tremonti, ngoại giao nghị viện mở rộng hơn so với ngoại giao truyền thống bởi nó bao gồm ngay cả phe đối lập, tạo thuận lợi cho đối thoại phong phú và đa chiều; điều này đặc biệt hữu ích khi các kênh ngoại giao chính thống thường bị chi phối bởi quan điểm chính phủ hiện hành. Trong chuyến công tác, đoàn Italia đã có những cuộc gặp không chỉ với các nghị sĩ Trung Quốc mà còn với các cán bộ cao cấp của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bộ Ngoại giao và Trường Trung ương Đảng, nơi mà ông Tremonti từng giảng dạy về khủng hoảng toàn cầu hóa năm 2009.
Sự phát triển chính trị và kinh tế của Trung Quốc từ đó đến nay đã tạo nên một thế lực với tầm ảnh hưởng toàn cầu tương đương Mỹ. Tremonti chỉ ra rằng cách đây 17 năm, trong nhiệm kỳ Chủ tịch G8 của Italia, đã có đề xuất về việc xây dựng những quy tắc chung nhằm chuyển từ tự do thương mại sang thương mại công bằng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, giới lãnh đạo thế giới thất bại trong việc đặt ra tiêu chuẩn pháp lý toàn cầu vững chắc. Thay vào đó, hệ thống tài chính quốc tế chỉ tập trung vào ổn định tài chính, điều mà Tremonti cho rằng hiện nay đang thể hiện nhiều bất ổn.
Challenge châu Âu trong tam giác Mỹ - Châu Âu - Trung Quốc
Trong bối cảnh thế giới đa cực, tam giác quyền lực Mỹ - Châu Âu - Trung Quốc được xem là trụ cột của trật tự toàn cầu ổn định. Tremonti nhấn mạnh châu Âu đang có những dấu hiệu tích cực như việc xử lý hiệu quả tranh chấp thuế quan với Mỹ, thiết lập dự án chính trị địa kinh tế với Mercosur và thông qua eurobond hỗ trợ Ukraine. Đây là những bước đi giúp nâng cao vai trò địa chính trị của châu Âu trên trường quốc tế, nhất là trong bối cảnh chiến tranh đang diễn ra ở Ukraine.
Tuy nhiên, Tremonti cũng kêu gọi sự hợp tác quốc phòng và chi tiêu quân sự mang tính toàn châu Âu thay vì mỗi quốc gia tự lo, nhấn mạnh các chiến lược quân sự cần cập nhật để phù hợp với loại hình chiến tranh hiện đại được thể hiện rõ qua cuộc xung đột tại Ukraine, như việc sử dụng rộng rãi drone và chiến tranh mạng.
Quan điểm về hòa bình và mối quan hệ Ý - Trung Quốc
Giulio Tremonti cho rằng mặc dù hoạt động của Trung Quốc ngày càng lớn mạnh trên cả phương diện kinh tế lẫn chính trị, với tư duy “thương mại” đặc trưng và sự phát triển ý chí phòng thủ truyền thống, mục tiêu cuối cùng vẫn là duy trì hòa bình và tránh chiến tranh. Thay vì là cuộc xung đột lãnh thổ kiểu truyền thống, các cuộc đấu tranh hiện nay là cạnh tranh về thị trường và đường thương mại, ví dụ như Trung Quốc đẩy mạnh tuyến đường biển mới để tiếp cận Bắc cực, mở rộng ảnh hưởng sang Siberia.
Tremonti cảnh báo các mâu thuẫn toàn cầu hiện nay – từ Ukraine đến Iran – được chi phối bởi cạnh tranh khốc liệt giữa Washington và Bắc Kinh, với Nga ở giữa, đặt ra thách thức lớn cho châu Âu trong vai trò người bảo vệ trật tự thế giới ổn định. Ông tin tưởng vào khả năng đối thoại và ngoại giao nghị viện trong việc giảm nguy cơ xung đột vũ trang trong tương lai.
Cuộc tranh luận về vai trò của châu Âu trong thế giới mới, cũng như những bài học lịch sử, đã được Giulio Tremonti dành thời gian chia sẻ tại Il Sole 24 Ore, góp phần làm rõ bức tranh chính sách hiện nay và định hướng hợp tác lâu dài.
Những điều rút ra từ bài viết
- Ngoại giao nghị viện tạo ra kênh đối thoại hiệu quả hơn khi ngoại giao truyền thống có giới hạn do sự chi phối của chính phủ.
- Việc tái thành lập Ủy ban hợp tác Italia-Trung Quốc là bước tiến quan trọng trong quan hệ song phương và đối thoại nghị viện.
- Châu Âu cần hợp tác quốc phòng tập trung, cập nhật chiến lược quân sự phù hợp với chiến tranh hiện đại.
- Trung Quốc đang phát triển ảnh hưởng chính trị tương đương Mỹ, tập trung cạnh tranh kinh tế và thương mại hơn là xung đột lãnh thổ truyền thống.
- Việc củng cố tam giác Mỹ - Châu Âu - Trung Quốc là yếu tố then chốt cho trật tự quốc tế ổn định và chiến lược hòa bình toàn cầu.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
