Từ ngưỡng thẻ ưu đãi người cao tuổi, tôi bắt đầu nhìn nhận lại định kiến tuổi tác

Sắp tới đây, tôi sẽ bắt đầu được cấp thẻ ưu đãi người cao tuổi, và tôi cảm thấy không phiền lòng về điều đó. Trong khi các quảng cáo về máy trợ thính hay lời khuyên làm đẹp dành cho phụ nữ trung niên xuất hiện dày đặc, tôi có thể chọn cách không để những định kiến tuổi tác này chi phối tâm lý của mình. Thực tế, già đi không nhất thiết phải là sự suy giảm mà còn có thể là quá trình trưởng thành mới mẻ nếu ta biết giữ tư duy linh hoạt.

Khái niệm "định kiến tuổi tác nội tại" mô tả tình trạng chúng ta tự giới hạn bản thân bằng suy nghĩ rằng sau một độ tuổi nào đó không thể học hỏi điều mới. Một nghiên cứu ở Tây Ban Nha công bố năm ngoái chỉ ra rằng sự linh hoạt tâm lý là chìa khóa để vượt qua những bẫy tâm lý cứng nhắc về tuổi tác. Khi con người mắc kẹt trong thói quen và quan niệm cũ, họ sẽ khó tiếp nhận kiến thức mới và trở nên lạc hậu. Thông điệp rõ ràng là đừng để bản thân cứng nhắc theo lối mòn.

Trước đây, tôi có xu hướng coi các bác sĩ hay các chuyên gia có tuổi là người có uy tín nhất, với hình ảnh thường là ông lão đã có cháu nội cháu ngoại. Tuy nhiên, trải nghiệm đã thay đổi suy nghĩ của tôi khi tôi nhận thấy những người trẻ, năng động và cập nhật kiến thức mới có phần vượt trội hơn trong nhiều lĩnh vực. Ví dụ, một lần ở tuổi 40, tôi cùng chồng dự tiệc có sự góp mặt của một bác sĩ tim mạch và trò chuyện về đồng hồ thông minh có khả năng theo dõi các chỉ số sức khỏe. Bác sĩ này tỏ thái độ phủ nhận ý tưởng đó với lời lẽ dứt khoát và bảo thủ, mặc dù cô còn trẻ và đang ở giữa sự nghiệp. Điều đó chứng tỏ tuổi tác lớn hơn không đồng nghĩa với sự hiểu biết và linh hoạt.

Qua đó, tôi nhận ra rằng việc chọn lựa chuyên gia không nên chỉ dựa trên tuổi hoặc số năm kinh nghiệm mà cần xem xét thái độ mở với sự đổi mới. Đây là lý do tôi chuyển đổi bác sĩ gia đình từ một người lớn tuổi, có vẻ không quan tâm và cởi mở với những thắc mắc của tôi về sức khỏe, sang một bác sĩ trẻ hơn được đào tạo hiện đại và nắm bắt những tiến bộ y học mới, đồng thời vẫn giữ được phong thái chuyên nghiệp vững vàng.

Sự bảo thủ, cứng nhắc trong suy nghĩ không chỉ giới hạn ở cá nhân mà còn phổ biến trong giới chính trị. Nhiều chính khách vẫn giữ quan điểm bảo thủ và từ chối những dữ liệu khoa học hoặc ý tưởng đổi mới. Việc cô Charlotte Walker được bầu làm thượng nghị sĩ ở tuổi 21 tại Nam Úc là minh chứng cho sự thay đổi thế hệ và cơ hội cho những người trẻ mang lại làn gió mới cho chính trường.

Tuổi già không nên được xem là con đường suy giảm, mà là giai đoạn tiếp tục phát triển bản thân. Dù có những thay đổi về thể chất và sinh lý, ta vẫn có thể mở rộng nhận thức và tiếp thu tinh thần mới. Việc tôi lựa chọn bác sĩ trẻ hơn là nhằm tìm kiếm sự linh hoạt về mặt tư duy và chuyên môn phù hợp với nhu cầu hiện tại và tương lai.

Từ trải nghiệm cá nhân đến quan sát xã hội, tôi khẳng định định kiến tuổi tác cần được suy xét lại để tạo cơ hội cho sự phát triển không ngừng và tránh rơi vào những cái nhìn định kiến cứng nhắc, bảo thủ. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể sống trọn vẹn và trưởng thành ở mọi giai đoạn của cuộc đời.

Jo Pybus là cây bút tự do.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.