Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến thảo luận về hội nghị thượng đỉnh Trump - Tập tại Manila

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sẽ lên đường đến Manila từ ngày 17/7 để tham dự các cuộc họp cấp bộ trưởng thuộc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, gồm Hội nghị Bộ trưởng ASEAN hậu hội nghị cấp cao (Post-Ministerial Conference), Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (East Asia Summit) và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Diễn đàn ASEAN (ASEAN Regional Forum). Chuyến công tác dự kiến kéo dài đến ngày 20/7.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, ông Rubio sẽ gặp gỡ các quan chức cấp cao từ các nước khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nhằm thắt chặt quan hệ đối tác, thúc đẩy vai trò của Mỹ trong việc bảo đảm một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do, mở và an toàn.

Trong những cuộc gặp tại Manila, khả năng Ngoại trưởng Rubio sẽ gặp người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị để thảo luận về việc chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh thứ hai trong năm nay giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Theo các chuyên gia, hai bên dự kiến tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào cuối tháng 9 khi ông Tập dự kiến thăm Mỹ.

Tuy quan hệ Mỹ - Trung vẫn căng thẳng và chịu ảnh hưởng của sự bất đồng sâu sắc, mối quan hệ này đã tạm thời ổn định dưới thỏa thuận đình chiến thương mại được thiết lập từ tháng 10 năm ngoái. Dù vậy, nhiều nhà phân tích đánh giá mối quan hệ giữa hai nước đang bị kìm kẹp trong một dạng chiến tranh lạnh mới.

Các cuộc họp còn tập trung vào tình hình Biển Đông, nơi đang có tranh chấp lãnh thổ giữa các quốc gia trong khu vực, một vấn đề đặc biệt quan trọng trong bối cảnh vừa kỷ niệm 10 năm phán quyết năm 2016 bác bỏ yêu sách chủ quyền rộng lớn của Trung Quốc tại đây. Trung Quốc vẫn không công nhận phán quyết này.

Vấn đề tình hình Myanmar cũng sẽ được đề cập đến sau khi các ngoại trưởng ASEAN có cuộc gặp không chính thức với Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar - lần đầu tiên trực tiếp sau cuộc đảo chính năm 2021 khiến ASEAN tạm dừng mời lãnh đạo Myanmar tham dự các cuộc họp.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines, Dominic Xavier Imperial khẳng định ASEAN và Trung Quốc vẫn cam kết đàm phán xây dựng bộ quy tắc ứng xử hiệu quả và có tính ràng buộc với Biển Đông, đặt niềm tin vào tiến triển trong năm nay.

Chuyên gia an ninh hàng hải Harrison Pretat thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington dự đoán Ngoại trưởng Rubio sẽ cân nhắc thể hiện quan điểm của Mỹ về hành vi của Trung Quốc tại Biển Đông một cách thận trọng để tránh ảnh hưởng tiêu cực tới đàm phán với Vương Nghị. Ông nhấn mạnh đây sẽ là một cách tiếp cận thận trọng thay vì phản ứng quá mạnh, đồng thời cho rằng Trung Quốc cũng sẽ trình bày quan điểm và chuyển sang các vấn đề khác.

Bên cạnh đó, các vấn đề khác như tình trạng các trung tâm lừa đảo ở Đông Nam Á, vốn được Mỹ xem là nguyên nhân gây thiệt hại hàng tỷ USD cho người dân nước này, cũng có thể là chủ đề được đưa ra trong cuộc thảo luận.

Bên cạnh chương trình của Ngoại trưởng Rubio, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov dự kiến cũng có mặt tại Manila trong tuần tới để tham gia các cuộc họp liên quan đến ASEAN cùng với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và các quan chức đến từ Nhật Bản, Australia, Canada, Anh. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thế giới đang chịu tác động mạnh mẽ từ chiến tranh ở Iran gây gián đoạn thương mại và áp lực kinh tế cho khu vực châu Á.

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Rubio được Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh nhằm thúc đẩy ưu tiên chiến lược của Mỹ – duy trì một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do, mở và an toàn, đảm bảo an ninh, thịnh vượng cho cả khu vực và nhân dân Mỹ, đồng thời tăng cường quan hệ đối tác với Philippines.

Ở thời điểm nhiều biến động quốc tế, các hội nghị này trở thành diễn đàn quan trọng để các nước lớn và khu vực trao đổi, tìm kiếm tiếng nói chung trong các vấn đề thời sự nóng bỏng, điển hình như tranh chấp Biển Đông, tình hình Myanmar, và hậu quả địa chính trị từ chiến tranh Iran.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.