Tinubu công bố chấm dứt xuất khẩu cacao thô, thúc đẩy chế biến trong nước

Tinubu đánh dấu bước ngoặt trong ngành cacao Nigeria

Tổng thống Bola Tinubu đã nhấn mạnh Nigeria sẽ không còn xuất khẩu hạt cacao thô và nhập khẩu sản phẩm socola chế biến hoàn chỉnh, nhằm thúc đẩy công nghiệp chế biến cacao nội địa để tận dụng tối đa giá trị kinh tế của sản phẩm. Tuyên bố được tin đại diện bởi Bộ trưởng Nông nghiệp và An ninh Lương thực, Thượng nghị sĩ Abubakar Kyari tại Hội nghị Giá trị Gia tăng Cacao 2026 diễn ra tại Abuja, nơi tập hợp các bộ trưởng, thống đốc cùng đối tác phát triển và nhà đầu tư trong ngành.

Ông cho biết, mặc dù châu Phi chiếm khoảng 70% sản lượng cacao toàn cầu, nhưng đại bộ phận quá trình chế biến, xây dựng thương hiệu và sản xuất đều diễn ra tại nước ngoài, khiến châu lục chỉ thu về một phần rất nhỏ trong ngành công nghiệp socola trị giá hơn 130 tỷ USD. Nigeria, với 6-7% sản lượng cacao thế giới và hơn 300.000 hộ nông dân canh tác trên diện tích 1,4 triệu ha, sẽ tập trung vào phát triển sản xuất tại chỗ với nhà máy chế biến lớn nhất quốc gia đang được xây dựng tại Sagamu, công suất 70.000 tấn/năm, cùng năng lực xay nghiền quốc gia vượt 120.000 tấn mỗi năm và ngày càng tăng.

Chiến lược công nghiệp hóa, tăng giá trị nội địa mạnh mẽ

Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thượng nghị sĩ John Owan Enoh khẳng định sự kiện này là bước đi quan trọng trong kế hoạch Công nghiệp Hóa Nigeria, nhằm tăng sản xuất nội địa và giảm xuất khẩu nguyên liệu thô. Mục tiêu hiện nay không còn là khối lượng xuất khẩu cacao thô mà là giá trị được tạo ra trước khi sản phẩm rời khỏi lãnh thổ. Ông cũng chia sẻ trải nghiệm cá nhân trên những vùng trồng cacao tại bang Cross River và bày tỏ niềm trăn trở khi vùng này vẫn thiếu nhà máy chế biến lớn dù đã canh tác cacao nhiều thập kỷ.

Chính phủ Nigeria cũng đang thúc đẩy hợp tác chặt chẽ với các nước sản xuất cacao lớn như Ghana, Bờ Biển Ngà và Cameroon để xây dựng liên minh châu Phi kiểm soát 75% sản lượng cacao toàn cầu, qua đó tăng cường vị thế thương lượng trên thị trường quốc tế. Tuyên bố Abuja dự kiến sẽ khuyến khích chế biến nội địa, truy xuất nguồn gốc, đầu tư và phối hợp giá cả trong khu vực.

Hỗ trợ tài chính từ Ngân hàng Công nghiệp cho ngành cacao

Giám đốc điều hành Ngân hàng Công nghiệp Nigeria (BOI), Tiến sĩ Olasupo Olusi, cam kết hỗ trợ tài chính dài hạn cho chuỗi giá trị cacao, từ ươm trồng, công đoàn nông dân tới nhà máy xay và chế biến. Ngân hàng đã giải ngân hơn 164 tỷ Naira trong năm 2025 cho 3.500 doanh nghiệp chế biến nông sản, đồng thời hỗ trợ gần 48.000 nông dân nhỏ lẻ tiếp cận chuỗi giá trị công nghiệp.

Ông cũng tiết lộ đã ghi nhận khoản tín dụng 60 triệu euro từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu dành cho ngành cacao, đồng thời thiết lập các cửa sổ tài chính chuyên biệt nhằm giúp phát triển ngành chế biến bơ cacao, nguyên liệu, đóng gói và sản xuất socola trong nước. Nigeria hiện sản xuất trên 300.000 tấn cacao mỗi năm, tuy nhiên khả năng nghiền chỉ khoảng 50.000 tấn, ghi nhận nhiều cơ hội tăng giá trị gia tăng.

Tăng cường liên kết khu vực và kết thúc Hội nghị với các cam kết mới

Đại diện Hội đồng Cacao Ghana, ông Ransford Abbey, kêu gọi châu Phi đẩy mạnh hợp tác khu vực để vượt ra khỏi tình trạng xuất khẩu nguyên liệu thô và tận dụng tốt hơn giá trị chế biến trong nước. Ông nhấn mạnh châu Phi chiếm tới 75-77% sản lượng cacao thế giới nhưng chỉ thu về dưới 10% giá trị chuỗi sản xuất socola toàn cầu, cho rằng cấu trúc kinh tế hiện tại mang dấu ấn lịch sử thực dân cần được thay đổi mạnh mẽ.

Mô hình hợp tác 4 nước Ghana, Bờ Biển Ngà, Cameroon và Nigeria sẽ tạo liên minh kiểm soát phần lớn sản lượng toàn cầu, phát huy tiếng nói và quyền lợi khu vực trong thị trường cacao thế giới. Hội nghị kết thúc với sự đồng thuận thông qua Thỏa thuận Giá trị Gia tăng Cacao và Tuyên bố Abuja nhằm đẩy mạnh chế biến nội địa, thu hút đầu tư, nâng cao thu nhập người nông dân và tăng cường liên kết giữa các quốc gia sản xuất lớn ở châu Phi.

Trong quá khứ, Nigeria từng là nước xuất khẩu cacao lớn thứ hai thế giới nhưng đã đánh mất vị trí này do sự suy giảm sau thời kỳ phát triển dầu mỏ, chính sách thiếu tập trung và hạn chế đầu tư vào chế biến. Chính phủ dưới thời Tổng thống Tinubu xem kinh tế công nghiệp và giá trị gia tăng là trụ cột quan trọng cho mục tiêu kinh tế 1 ngàn tỷ USD, đồng thời tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu phi dầu khí và gia tăng nguồn thu ngoại tệ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.