Anthropic và sự tranh cãi quanh rủi ro 25% của trí tuệ nhân tạo

Anthropic là một trong những công ty công nghệ nổi bật nhất hiện nay, thuộc nhóm các startup mới nổi, với mức định giá lên đến 965 tỷ USD. Công ty này đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), cùng lúc là nguồn gốc của những tranh cãi xung quanh công nghệ này, đặc biệt là nhờ các phát ngôn gây chú ý của nhà sáng lập Dario Amodei.

Gần đây, một quảng cáo do Anthropic phát hành đã tạo ra nhiều tranh luận do nội dung và cách truyền tải. Mục đích dường như nhằm thể hiện sự quan tâm của công ty đối với các băn khoăn xã hội về AI: tính an toàn, khả năng kiểm soát và liệu AI có thực sự mang lại lợi ích cho đa số người dân hay không.

Video quảng cáo dài khoảng một phút rưỡi mô tả những hình ảnh khá bi quan như một ngôi nhà đang cháy, cảnh một cặp đôi phải ngủ trên đường phố, quá trình nhận dạng qua các thiết bị điện tử trong thời đại giám sát cùng cảnh nghĩa trang quân đội. Những hình ảnh này đều đặt ra câu hỏi về vai trò và ích lợi của AI đối với con người và xã hội. Kết thúc quảng cáo bằng hình ảnh yên bình một người đứng nhìn biển lúc hoàng hôn cùng thông điệp “Có hi vọng trong những vấn đề khó khăn” và slogan “Tiếp tục suy nghĩ” đem lại cảm giác vừa triết lý vừa kiêu hãnh ở cả cá nhân lẫn doanh nghiệp.

Nhiều chuyên gia đánh giá rằng quảng cáo thiếu sự tinh tế, gây lo sợ thái quá về AI nhằm quảng bá Anthropic như một địa chỉ duy nhất có thể tin cậy trong lĩnh vực này. Cách thể hiện này chỉ khiến công chúng thêm băn khoăn về hậu quả tương lai của trí tuệ nhân tạo. Thậm chí, có nhận định cho rằng Anthropic đang tự đối đầu với chính mình, thể hiện sự mâu thuẫn nội tại liên quan đến vai trò và sứ mệnh của bản thân.

Dario Amodei từng công khai nhận định tỉ lệ rủi ro của AI là 25%, tức có khả năng xảy ra hậu quả nghiêm trọng, thậm chí có thể đe dọa nhân loại. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ niềm hy vọng rằng 75% còn lại AI sẽ mang lại kết quả tích cực. Tham khảo thêm, trong ngành hàng không, dù rủi ro 25% được coi là cực kỳ nghiêm trọng và không thể chấp nhận.

Elon Musk cũng từng cảnh báo khoảng 20% khả năng công nghệ sẽ gây ra những hệ quả tiêu cực. Sundar Pichai, CEO Google, nhận định rủi ro tiềm ẩn của AI là lớn do các yếu tố như điểm yếu hệ thống, yếu tố thị trường và sự gián đoạn xã hội. Tuy nhiên, ông cho rằng thách thức lớn nhất là nếu không tận dụng đúng cơ hội này, nhân loại có thể bỏ lỡ bước tiến quan trọng.

Việc sở hữu quyền lực lớn từ AI kéo theo trách nhiệm xã hội và đạo đức không thể xem nhẹ. Đây là quan điểm phổ biến trong ngành, nhưng cũng là nguồn gốc của nhiều tranh cãi và xung đột giữa các doanh nghiệp và cộng đồng.

Ngành công nghiệp AI hiện là một thị trường khổng lồ với sự cạnh tranh và thao túng ngày càng cao từ các đại gia như OpenAI, Anthropic, Google, Meta, Amazon, Apple, Microsoft và SpaceX AI. Tranh chấp nội bộ như vụ lùm xùm công khai giữa Sam Altman và Elon Musk tại OpenAI cho thấy sự phức tạp của quan hệ giữa lợi ích kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Trí tuệ nhân tạo được định nghĩa là khả năng của máy móc mô phỏng các chức năng nhận thức của con người như học tập, suy luận, giải quyết vấn đề và ra quyết định. Nhưng điều này đặt ra những câu hỏi quan trọng về xu hướng kiến thức nhân loại, khi AI có thể thay thế nhiều kỹ năng của con người hoặc thậm chí vượt trội hơn.

Theo phân tích của Elias Wachtel trên tạp chí The Atlantic, trong kỷ nguyên AI, nhiều kỹ năng truyền thống của con người có thể trở thành không cần thiết, tương tự như tiếng Latinh hay các kiến thức về Hy Lạp cổ đại vốn chỉ còn lại giá trị lịch sử. Điều này gây ảnh hưởng sâu rộng đến cách thức con người thu nhận và lưu giữ kiến thức, cũng như cách định hình bản sắc cá nhân qua học tập và trải nghiệm.

Với tầm vóc và ảnh hưởng ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo, câu hỏi đặt ra là liệu xã hội có thể chấp nhận và kiểm soát được sức mạnh công nghệ này một cách cân bằng, để tránh những hậu quả không mong muốn và khai thác triệt để các lợi ích tiềm năng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.