Cháy rừng ở Tây Ban Nha tăng gấp gần năm lần so với cùng kỳ năm 2025

Tính đến ngày 24/6/2026, Tây Ban Nha đã có hơn 114.796 hécta diện tích bị thiêu rụi do cháy rừng, tăng gần năm lần so với mức hơn 24.133 hécta cùng kỳ năm 2025. Số lượng các đám cháy lớn – với diện tích trên 500 hécta – cũng tăng vọt lên 29 sự kiện, gấp ba lần con số 9 đám cháy lớn được ghi nhận năm ngoái trong cùng thời điểm.

Những con số trên phản ánh một năm có nguy cơ cháy rừng đặc biệt nghiêm trọng, dù hiện chưa chắc mức độ thiệt hại cuối năm sẽ vượt kỷ lục 350.000 hécta của năm trước, được coi là mức thiệt hại cháy rừng lớn nhất trong thế kỷ 21 theo dữ liệu Bộ Chuyển đổi Sinh thái Tây Ban Nha.

Chuyên gia từ WWF Tây Ban Nha chỉ ra ba nguyên nhân chính gây ra tình trạng cháy rừng gay gắt hiện nay là khủng hoảng khí hậu, thiếu các biện pháp phòng ngừa hiệu quả và sự bỏ hoang các vùng nông thôn. Mưa nhiều trong hai năm trước đã thúc đẩy sự phát triển nhanh của thực vật, nhưng khi khô hạn đến vào mùa xuân, nguồn thực vật này trở thành chất dễ bắt lửa.

Hơn nữa, các yếu tố như đầu tư phòng chống cháy rừng hạn chế, việc sử dụng lửa truyền thống trong quản lý nông thôn, bỏ bê quản lý rừng và thiếu quy hoạch lãnh thổ cũng làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Sự hiện diện của nhiều khu dân cư quanh các vùng rừng thiếu kế hoạch và biện pháp tự bảo vệ góp phần làm tăng rủi ro.

Lourdes Hernández, chuyên gia WWF Tây Ban Nha, nhấn mạnh yêu cầu phải có sự thay đổi chiến lược toàn diện, không chỉ tập trung vào dập tắt đám cháy mà còn cần dựa trên phòng ngừa và thích ứng lãnh thổ với các mô hình quản lý rừng kết hợp nông nghiệp, quy hoạch lãnh thổ mang tính phòng ngừa và cấp đủ nguồn lực cho ứng phó khẩn cấp.

Hiện nay, 78% kinh phí dành cho chống cháy rừng tập trung vào công tác dập lửa, chỉ 12% đầu tư cho công tác phòng ngừa như quản lý rừng, còn lại dành cho phục hồi môi trường bị cháy. Ngoài ra, 95% vụ cháy rừng xuất phát từ hoạt động của con người, chủ yếu là do sử dụng lửa trong quản lý nông thôn, và 5% còn lại do sét đánh, cho thấy vẫn còn nhiều cơ hội để giảm thiểu cháy rừng.

Tây Ban Nha chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của các đợt nắng nóng liên tiếp, làm tăng nguy cơ cháy rừng đến mức cao hoặc rất cao trên hai phần ba lãnh thổ bán đảo Iberia. Vùng có nguy cơ cao hiện gồm các khu vực Aragón, Catalunya, León, Zamora, Valladolid, Soria, Teruel và Granada, trong khi tình hình đã giảm nhẹ ở một số khu vực phía nam và tây.

Theo chương trình Copernicus của Liên minh châu Âu, Tây Ban Nha chiếm tới 40% tổng diện tích cháy rừng ở toàn EU trong nửa đầu năm 2026, cho thấy mức độ nghiêm trọng và lan rộng của sự việc trên toàn châu lục.

Nhiều chuyên gia và tổ chức cảnh báo rằng mô hình hiện tại trong công tác phòng chống cháy rừng đã trở nên lỗi thời khi đối mặt với biến đổi khí hậu. Nỗ lực của chính phủ Tây Ban Nha trong việc đề xuất một thỏa thuận quốc gia về ứng phó khẩn cấp biến đổi khí hậu không thành công tại Quốc hội, làm trì hoãn các giải pháp toàn diện trong phòng chống và thích ứng lãnh thổ.

Việc thúc đẩy một hợp tác chính trị rộng rãi được coi là cần thiết để xây dựng chiến lược đa chiều, từ phòng ngừa đến ứng phó, nhằm kiểm soát tình trạng cháy rừng ngày càng nghiêm trọng tại Tây Ban Nha.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.