So sánh phản ứng cứu trợ sau động đất ở Colombia và Venezuela

Tại thành phố La Guaira, bờ biển phía bắc Venezuela, tòa chung cư xã hội Los Cocos gồm 1.100 căn hộ bị san phẳng sau hai trận động đất liên tiếp vào cuối tháng 6 khiến hàng nghìn người thiệt mạng và mất tích. Tại đây, công tác cứu hộ chủ yếu do người dân và các tình nguyện viên địa phương đảm nhận với rất ít sự hỗ trợ từ phía chính quyền do thiếu thiết bị nặng và chỉ thị chậm trễ. Trong khi đó, tại Cali, thành phố lớn thứ ba của Colombia, khi các tòa nhà bị sập do động đất hôm thứ Hai tuần trước, các cơ quan chức năng từ cấp địa phương đến trung ương đã nhanh chóng có mặt, phối hợp cùng lực lượng cứu hộ dân sự để tổ chức tìm kiếm và cứu sống nhiều người ngay trong khoảng thời gian vàng đầu tiên sau thảm họa.

Tại Venezuela, nhiều người dân phải dùng tay, xô chậu, và cây gậy để đào bới đống đổ nát ở Los Cocos, trong khi chỉ có một số nhóm cứu hộ quốc tế và rất ít nhân viên liên bang tham gia. Thiết bị máy móc nặng rất hạn chế, chỉ sau khoảng một tháng mới có một vài cần cẩu hoạt động.

Các thi thể được người dân chuyển ra khỏi hiện trường bằng đệm cũ và các vật dụng thô sơ, sau đó mới có chuyên gia pháp y và bao xác đến xử lý.

Ngược lại, tại Cali, các tình nguyện viên ban đầu đã cứu được khoảng 20 người từ đống đổ nát nhưng nhanh chóng được lực lượng cứu hỏa, cảnh sát, hải quân và các đội cứu hộ từ các thành phố khác hỗ trợ. Khu vực cứu hộ được tổ chức nghiêm ngặt, với nhiều xe xúc, cần cẩu và xe tải vận chuyển đống đổ nát ra khỏi hiện trường. Công tác xử lý thi thể được thực hiện bài bản bởi nhân viên pháp y với các thiết bị chuyên dụng.

Trận động đất ở Venezuela gây thiệt hại nghiêm trọng với khoảng 6.300 người chết, trong khi động đất tại Colombia cũng khiến ít nhất 285 người tử vong và hơn 380 người mất tích. Ngoài yếu tố cường độ và độ sâu khác nhau của các trận động đất, hơn hết, tình trạng kinh tế suy yếu, lạm phát cao và suy thoái cơ sở hạ tầng của Venezuela đã ảnh hưởng lớn tới khả năng ứng phó sự cố. Trong khi đó, Colombia, dù cũng đối mặt với nhiều khó khăn, đã thể hiện một hệ thống phản ứng tổ chức hiệu quả hơn đáng kể.

Chính quyền chuyển tiếp của Venezuela bác bỏ mọi chỉ trích về sự chậm trễ, khẳng định đã huy động 14.000 nhân viên cứu trợ ngay ngày sau thảm họa. Tuy nhiên, các báo cáo từ hiện trường và chuyên gia an ninh độc lập phản ánh việc thiếu hụt thiết bị và sự hỗ trợ chậm chạp gây khó khăn lớn cho công tác cứu hộ, với hầu hết các nỗ lực ban đầu do dân thường thực hiện.

Tình hình nhân đạo tại các khu vực bị ảnh hưởng ở cả hai nước tiếp tục rất nghiêm trọng, đặc biệt ở vùng nghèo khó như tỉnh Choco của Colombia vốn đã chịu nhiều thiệt thòi lâu dài. Các chuyên gia cảnh báo rằng việc phục hồi sẽ đòi hỏi thời gian dài, nguồn lực lớn và sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chính phủ và cộng đồng địa phương. Đồng thời, vụ việc cũng làm nổi bật sự khác biệt về năng lực quản lý và dấu hiệu suy yếu thể chế ở Venezuela so với Colombia.

Động đất gần đây cũng xảy ra trong bối cảnh các biến động chính trị quan trọng tại hai nước, với chính phủ mới ở Colombia và chính quyền chuyển tiếp tại Venezuela đang đối mặt với những áp lực nội bộ và quốc tế về công tác ứng phó thảm họa. Tình hình thực tế đã đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng tăng cường quản lý khủng hoảng và phục hồi kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia trong tương lai gần.