Meliá chính thức rút khỏi Cuba do tác động của lệnh bao vây Mỹ dưới thời Trump

Tập đoàn khách sạn Meliá, thuộc sở hữu của gia đình Escarrer, đã công bố sẽ chấm dứt hoàn toàn các hoạt động kinh doanh tại Cuba kể từ ngày 24/7. Quyết định được đưa ra trước những khó khăn nghiêm trọng trong việc vận hành do chính sách phong tỏa dầu mỏ mà chính quyền Trump áp đặt lên Cuba. Lệnh phong tỏa này đã dẫn đến khủng hoảng nhân đạo sâu sắc, kéo theo các vấn đề như mất điện liên tục, thiếu hụt nguồn cung và thực phẩm trầm trọng, khiến nền kinh tế Cuba chịu áp lực nặng nề.

Hơn nữa, giới chức Mỹ còn đưa ra lệnh trừng phạt vào tháng 6 nhằm vào các doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ Mỹ nếu duy trì bất kỳ mối liên hệ nào với chính phủ Cuba. Điều này đã buộc nhiều tập đoàn khách sạn Tây Ban Nha phải ngừng quản lý 15 khách sạn thuộc sở hữu của Gaesa, tập đoàn do chính phủ Cuba kiểm soát.

Qua công ty con Ilha Bela Gestao e Turismo có trụ sở tại Bồ Đào Nha, Meliá vốn đang vận hành tổng cộng 34 cơ sở tại Cuba, sẽ chính thức ngừng hoạt động vào ngày 24/7, theo thông báo gửi tới CNMV ngày 23/7. Đây không phải là trường hợp duy nhất của tập đoàn Tây Ban Nha: các thương hiệu khác như Iberostar Blau, Barceló, Roc, Valentín hay Axel cũng đã rút khỏi thị trường Cuba. Trước tháng 6, các chuỗi khách sạn Tây Ban Nha quản lý khoảng 30.000 phòng và hơn 70 hợp đồng quản lý khách sạn, chủ yếu là các khách sạn hạng bốn và năm sao.

Việc Meliá rời khỏi Cuba đã khép lại thời kỳ thống trị lâu dài của ngành khách sạn Tây Ban Nha trên đảo, một thị trường mà họ đã bắt đầu thâm nhập mạnh mẽ từ những năm 1990. Trong bản thông báo ra hôm 23/7, Meliá cũng cho biết đang đánh giá các ảnh hưởng tài chính của quyết định này, bao gồm cả việc xem xét lại giá trị sổ sách liên quan đến hoạt động của công ty tại Cuba.

Trong năm 2024, Meliá ghi nhận doanh thu từ Cuba đạt 12,7 triệu euro, giảm 18% so với năm trước đó và chiếm tỷ trọng 0,6% tổng doanh thu của tập đoàn. Mặc dù giá cổ phiếu của Meliá không biến động ngay sau thông tin này và giữ ở mức ổn định, song tổng giá trị vốn hóa thị trường của tập đoàn đã giảm 14% trong vòng một tháng qua. Đồng thời, đối với Iberostar, các tài sản tại Cuba đóng góp 9,75 triệu euro trong tổng doanh thu 4,468 tỷ euro của tập đoàn trong năm 2024.

Sự suy giảm nhanh chóng của ngành du lịch Cuba trong những tháng gần đây đã xóa sổ một ngành kinh tế chủ lực giúp đất nước kiếm ngoại tệ và tạo việc làm. Từ đầu năm đến tháng 4, Cuba chỉ đón 328.608 lượt khách quốc tế, giảm 55,8% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 4, số lượng du khách quốc tế chỉ còn khoảng hơn 30.000 người, thấp hơn nhiều so với các mức trước đại dịch COVID-19. Những con số này phản ánh rõ nét khủng hoảng sâu rộng mà ngành du lịch Cuba đang phải đối mặt.

Khác với các quốc gia Mỹ Latin khác, nơi các tập đoàn Tây Ban Nha mở rộng đầu tư đa ngành trong các lĩnh vực ngân hàng, viễn thông, năng lượng hay cơ sở hạ tầng, đầu tư của Tây Ban Nha tại Cuba chủ yếu tập trung vào ngành du lịch và sản xuất thuốc lá.

Sau sự sụp đổ của Liên Xô và cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng kéo dài được gọi là “giai đoạn đặc biệt”, chính quyền Cuba đã đặt ưu tiên phát triển du lịch để thúc đẩy kinh tế. Trước đó, bên cạnh việc xuất khẩu dịch vụ y tế sang các nước như Venezuela, du lịch từng là ngành kinh tế thứ hai của Cuba với đóng góp gần 3 tỷ USD vào GDP trong những năm trước đại dịch.

Đảo quốc này đã cần tìm kiếm các đối tác quốc tế có khả năng mang lại kinh nghiệm quản lý, kênh phân phối và tiếp cận các thị trường lớn để phát triển ngành du lịch. Tuy nhiên, mọi nỗ lực này giờ đây đang bị đảo lộn do tác động của lệnh phong tỏa từ Mỹ, khiến ngành du lịch Cuba lâm vào khủng hoảng sâu sắc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.