Tòa án Australia công nhận người Israel tránh nghĩa vụ quân sự vì sợ vi phạm luật quốc tế được bảo vệ

Hội đồng xem xét hành chính (Administrative Review Tribunal - ART) của Australia vừa ra phán quyết cho phép ba anh chị em công dân Israel, đang đối mặt với nghĩa vụ quân sự bắt buộc ở Israel, được nộp lại đơn xin visa bảo vệ tại Australia. Những người này bày tỏ nỗi sợ xác đáng rằng nếu bị trở về Israel, họ sẽ phải tham gia vào các hoạt động quân sự vi phạm luật quốc tế nhân đạo tại Dải Gaza.

Qua xét xử, ART đã xác định việc Israel có thể trừng phạt nghiêm trọng họ - như bỏ tù vì là người từ chối nghĩa vụ quân sự - là hình thức bức hại. Điều này đồng nghĩa ba anh chị em thuộc nhóm gia đình này có quyền được bảo vệ theo luật pháp Australia.

Hội đồng nhận thấy có các cáo buộc đáng tin cậy rằng quân đội Israel trong các hoạt động tại Dải Gaza đã vi phạm luật nhân đạo quốc tế. Quan điểm quốc tế và báo cáo cho rằng những hành động của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tại đây là không cân xứng so với mục tiêu quốc gia hợp pháp mà Israel đề ra.

Bên cạnh đó, một số nhà lãnh đạo Israel như Thủ tướng Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant đang đối mặt với các lệnh truy nã của Tòa án Hình sự Quốc tế về các cáo buộc phạm tội chiến tranh và tội ác chống lại loài người, bao gồm cả tội giết người.

Gia đình này, gồm hai vợ chồng và các con, đã cư trú tại Australia từ khoảng một thập kỷ trước bằng visa lao động của người chồng. Visa này sau đó hết hạn, và họ đã nộp đơn xin visa bảo vệ vào năm 2024, khoảng sáu tháng sau khi xung đột mới bùng nổ vào tháng 10 năm 2023 do các vụ tấn công của Hamas.

Đơn xin ban đầu bị chính phủ từ chối, tuy nhiên khi kháng cáo lên tòa, gia đình cho biết họ không cảm thấy an toàn tại Israel vì các vụ pháo kích do Hamas và đã mất niềm tin vào khả năng bảo vệ công dân của nhà nước Israel. Tuy nhiên, tòa án cho rằng nguy cơ bị thương hay tử vong của họ do xung đột không phải là kết quả của sự phân biệt đối xử nhằm vào cá nhân họ, nên không đáp ứng tiêu chí tị nạn trên khía cạnh này.

Điểm then chốt là ba người con đã trưởng thành trong gia đình này đã bày tỏ cam kết không tham gia nghĩa vụ quân sự bắt buộc của Israel. Họ lo ngại sẽ bị buộc phải tham gia các hoạt động quân sự tại Gaza, nơi có nguy cơ xảy ra vi phạm luật nhân đạo quốc tế, và điều này được hội đồng công nhận là quan điểm chân thật.

Hội đồng cũng nhận định những người này có thể bị phạt tù dài hạn lên tới hai năm vì từ chối phục vụ quân đội. Việc thi hành luật nghĩa vụ quân sự và hình phạt kèm theo được coi là hành vi bức hại có mục đích chính trị dựa trên quan điểm phản đối chiến tranh.

Hội đồng xem xét hành chính xác định ba anh chị em này và gia đình họ đáp ứng đủ điều kiện được bảo vệ theo Công ước về người tị nạn của Liên hợp quốc. Gia đình phải được cung cấp visa bảo vệ và có quyền sống an toàn tại Australia do nỗi sợ hợp pháp rằng nếu quay về Israel họ sẽ bị trừng phạt nghiêm trọng vì tư tưởng phản kháng bắt buộc tham gia quân dịch.

Phán quyết này nhấn mạnh rằng do mối đe dọa bức hại xuất phát từ chính nhà nước Israel, nên ba anh chị em không có khả năng nhận được sự bảo vệ từ quốc gia của họ. Nguy cơ này lan rộng khắp lãnh thổ Israel và không thể tránh khỏi bằng bất kỳ biện pháp nào khác.

Phán quyết được công bố vào tháng 3 năm nay sau phiên điều trần vào tháng 10 năm ngoái. Bộ Nội vụ Australia chưa có phản hồi chính thức về quyết định này.