Tăng căng thẳng tại Biển Đông làm nổi bật tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc với các nước ASEAN

Mới đây, căng thẳng tại khu vực Biển Đông đã gia tăng rõ rệt khi các tàu tuần duyên Trung Quốc tiến hành các biện pháp nhằm ngăn cản các tàu mang cờ Philippines tiếp cận vùng biển mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền. Hình ảnh ghi lại cho thấy tàu Trung Quốc sử dụng vòi rồng cùng các chiến thuật khéo léo để đẩy tàu Philippines ra khỏi khu vực này. Chỉ huy tàu tuần duyên Trung Quốc cảnh báo các tàu nước ngoài không được thực hiện các hoạt động bất hợp pháp gần vùng biển mà Trung Quốc cho là chủ quyền của mình.

Trước đó, khu vực từng có giai đoạn tương đối yên bình, song những căng thẳng và va chạm giữa các tàu của các quốc gia ven biển như Philippines, Việt Nam, Malaysia tiếp tục diễn ra. Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với tuyến hàng hải trọng yếu này cùng với các nguồn tài nguyên phong phú, tuy nhiên các nước láng giềng bác bỏ yêu sách này, đồng thời viện dẫn phán quyết của Tòa trọng tài Liên Hợp Quốc năm 2016 phản đối các đòi hỏi chủ quyền quá mức của Trung Quốc.

Vấn đề Biển Đông đã trở thành chủ đề trọng tâm làm lu mờ hội nghị bộ trưởng ngoại giao các nước ASEAN tại Manila, nơi Trung Quốc cũng có đại diện tham dự. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lin Jian, khẳng định vấn đề Biển Đông không nên trở thành rào cản làm ảnh hưởng đến quan hệ giữa Trung Quốc và các nước ASEAN. Ông tin rằng các bên có đủ trí tuệ và khả năng để duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.

Song nhiều nhà quan sát, trong đó có Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio, thể hiện sự nghi ngờ về thiện chí của Trung Quốc trong vấn đề này. Ông Rubio nhấn mạnh rằng các hình ảnh xung đột đã được cả thế giới chứng kiến và gọi đây là một thách thức đối với các quyền lợi khu vực. Ngoài ra, ông còn đề cập đến hiệp ước quốc phòng chung Mỹ-Philippines năm 1951, gọi là "Mutual Defense Treaty", làm cơ sở cho cam kết bảo vệ đồng minh của Mỹ tại khu vực.

Bộ trưởng Rubio cũng lưu ý rằng cam kết của Mỹ với các đồng minh không phải là biểu hiện của sự thù địch mà là trách nhiệm được xây dựng trên mối quan hệ lịch sử và giá trị chung. Ông nhấn mạnh mong muốn giữ quan hệ tốt với Trung Quốc, vốn là hai nền kinh tế lớn nhất và cũng là các cường quốc quân sự có vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, Mỹ không chấp nhận sự suy giảm ưu tiên đối với các đồng minh trong khu vực nhằm duy trì quan hệ với Bắc Kinh. Dù không phải thành viên ASEAN, cả Mỹ và Trung Quốc đều hiểu rõ tầm quan trọng của việc xây dựng mối quan hệ chiến lược với các quốc gia Đông Nam Á.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.