Donald Trump yêu cầu Saudi Arabia thừa nhận Israel mới chấp thuận hợp tác hạt nhân dân sự

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/7 thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng thỏa thuận hợp tác về chương trình hạt nhân dân sự giữa Mỹ và Saudi Arabia chỉ được chấp thuận khi Saudi Arabia đồng ý công nhận Nhà nước Israel, theo như các thỏa thuận Abraham. Ông nhấn mạnh rằng, thoả thuận đang được Bộ Năng lượng Mỹ và Saudi Arabia hoàn thiện sẽ được phê duyệt nhưng hoàn toàn phụ thuộc vào việc Saudi Arabia tham gia và tuân thủ các thỏa thuận có tên Abraham - những hiệp ước được coi là uy tín và mang lại nhiều lợi ích trong khu vực.

Mỹ và Saudi Arabia vừa công bố một thỏa thuận cho phép Riyadh phát triển chương trình hạt nhân dân sự. Thỏa thuận này được công bố vào đêm 22 rạng sáng 23/7, đã gây ra những lo ngại về nguy cơ làm gia tăng cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân trong khu vực Trung Đông. Mâu thuẫn giữa Saudi Arabia và Iran, hai quốc gia có ảnh hưởng lớn trong khu vực, được cho là yếu tố làm tăng tính nhạy cảm của thỏa thuận này.

Thỏa thuận Abraham được ký năm 2020 dưới sự trung gian của Donald Trump khi còn là tổng thống Mỹ nhiệm kỳ đầu, bao gồm các thoả thuận kinh tế, thương mại và an ninh, đã dẫn đến việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Israel và ba quốc gia Arab là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain và Morocco. Trước đó, chỉ có Ai Cập và Jordan trong số 22 thành viên Liên đoàn Ả Rập có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel thông qua các hiệp ước hòa bình.

Chính quyền Trump đang cố gắng mở rộng phạm vi của các thỏa thuận Abraham, gần đây ông đã kêu gọi Qatar và Saudi Arabia sớm phê chuẩn các hiệp ước này như một phần trong chiến lược tăng cường hợp tác và ổn định trong khu vực Trung Đông.

Việc đặt điều kiện công nhận Israel cho việc phê duyệt chương trình hạt nhân dân sự với Saudi Arabia phản ánh nỗ lực của Mỹ nhằm thúc đẩy hòa bình và hợp tác ổn định trong khu vực vốn nhiều biến động, đồng thời hạn chế khả năng một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân mới có thể bùng phát tại Trung Đông.

Trong bối cảnh các mối quan hệ phức tạp giữa các quốc gia Trung Đông và bất ổn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, thỏa thuận Mỹ - Saudi Arabia được theo dõi sát sao bởi các bên liên quan trong khu vực và quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.