Hơn 1.400 người Nigeria được hồi hương từ Niger trong tháng 5 năm 2026

Số liệu mới nhất từ Trung tâm Di cư Hỗn hợp (Mixed Migration Centre) cho thấy trong tháng 5 năm 2026, ít nhất 1.429 người Nigeria đã được hồi hương từ Cộng hòa Niger. Đây là phần mới nhất trong báo cáo Di cư Hỗn hợp Quý 2 năm 2026 cho Tây Phi, phản ánh việc ngày càng nhiều người Nigeria mắc kẹt trên hành lang di cư Sahel do điều kiện khó khăn và nguy hiểm khi tìm đường tới châu Âu.

Cụ thể, Cơ quan Di trú Nigeria xác nhận ít nhất 1.100 người Nigeria đã trở về nước bằng đường bộ từ Niger vào ngày 22 tháng 5 năm 2026. Chỉ hai ngày sau, Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Quốc gia Nigeria tiếp nhận thêm 329 người hồi hương từ Agadez, một trung tâm trung chuyển sa mạc hàng đầu của Niger, nâng tổng số người hồi hương lên hơn 1.400.

Agadez, nằm cách thủ đô Niamey của Niger khoảng 950 km về phía đông bắc, đã hơn một thập kỷ trở thành điểm trung chuyển quan trọng cho người di cư Tây Phi muốn vượt Sahara sang Libya hoặc Algeria. Từ đó, nhiều người tìm cách vượt biển sang Ý hoặc Tây Ban Nha.

Trung tâm Di cư Hỗn hợp, có trụ sở tại Geneva và liên kết với Hội đồng Người tị nạn Đan Mạch, cho biết việc hồi hương số lớn cho thấy vẫn còn nhiều người di cư mắc kẹt tại Niger trong các trung tâm của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) hoặc sống tại các khu đô thị với nguồn lực hạn chế.

Báo cáo cũng cho thấy người Nigeria vẫn thuộc nhóm quốc tịch thường xuyên cố gắng sử dụng Tuyến Trung tâm Địa Trung Hải để đến Ý. Tính đến tháng 5 năm 2026, có 163 người Nigeria đến Ý qua tuyến này, đứng thứ hai sau Mali (193 người), dù con số này giảm nhẹ so với 196 người trong cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, người Nigeria cũng bị ảnh hưởng trong các đợt trục xuất không chính thức từ Algeria trở lại Niger. Theo mạng lưới bảo vệ quyền lợi người di cư Alarm Phone Sahara, chỉ trong giai đoạn từ 18 tháng 1 đến 17 tháng 5 năm 2026, có ít nhất 14.602 người bị trục xuất từ Algeria về Niger, chiếm khoảng 43% tổng số 34.000 trường hợp trục xuất trong toàn bộ năm 2025.

Báo cáo nhấn mạnh rằng ngoài người dân Niger, ngày càng nhiều công dân các quốc gia như Mali, Guinea, Nigeria, Sudan và Chad bị ảnh hưởng trong các chuyến trục xuất không chính thức này. Thậm chí, một số người di cư bị cảnh sát Niger đẩy trở lại Algeria, tạo thành vòng luẩn quẩn khiến họ mắc kẹt kéo dài tại vùng biên giới.

Riêng tại Tây Ban Nha, số người di cư trái phép đến qua đường biển và bộ tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2026 là 12.138, giảm 33% so với cùng kỳ năm 2025, chủ yếu do giảm tới 67% lượng người đi qua Tuyến Đại Tây Dương tới quần đảo Canary. Tuy nhiên, báo cáo cảnh báo con số giảm không đồng nghĩa với việc giảm nỗ lực vượt biên, khi mà số người chết và mất tích trên tuyến đường này chỉ giảm khoảng 16%.

Vai trò trung chuyển của Niger trong di cư Tây Phi lớn mạnh từ sau sụp đổ chế độ Muammar Gaddafi ở Libya năm 2011, mở ra các tuyến đường buôn người mới hướng về phía bắc. Agadez, một di sản thế giới của UNESCO, trở thành điểm dừng cuối trước khi người di cư vượt hàng trăm km sa mạc để đến Libya hoặc Algeria.

Mặc dù chính quyền Niger năm 2015 từng ban hành luật cấm buôn người di cư, nhưng việc này chỉ làm giảm lưu lượng qua Agadez trong thời gian ngắn trước khi buôn người và người di cư chuyển sang các tuyến đường rủi ro hơn. Sau cuộc đảo chính năm 2023, chính phủ quân sự Niger đã bãi bỏ luật này, dẫn đến việc Agadez trở lại là điểm trung chuyển nhộn nhịp nhất châu Phi, đồng thời gây khó khăn cho hợp tác kiểm soát di cư với châu Âu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.