Phát hiện nhà thờ hơn 1600 năm tuổi dưới chợ cá cổ ở Oderzo, Ý

Tại thành phố Oderzo thuộc tỉnh Treviso (Ý), các nhà khảo cổ đã phát hiện một tổ hợp công trình độc đáo có niên đại từ cuối thời kỳ cổ đại muộn ngay dưới khu vực từng là chợ cá cổ. Đợt khai quật bắt đầu từ tháng 11 năm ngoái khi các nhà nghiên cứu ban đầu chỉ tìm thấy một vài mảnh gạch lát trắng đen mang phong cách La Mã truyền thống.

Tuy nhiên, khi mở rộng phạm vi khai quật, họ phát hiện mosaics nhiều màu rải rác ở nhiều vị trí, nổi bật trên diện tích khoảng 15 mét rộng và 30 mét dài. Mặt sàn khảm gần như bao phủ gần toàn bộ khu vực này được cho là dấu hiệu của một công trình quan trọng từ thời kỳ đó.

Các bức tường được khai quật có độ sâu lên đến 3 mét và nền móng đạt chiều rộng 1,2 mét với 14 lớp gạch xây chắc chắn. Những họa tiết trên tường (lesenas) cho thấy đây là công trình mang đặc điểm kiến trúc hoành tráng, có khả năng là một basilica paleocristiana, tức nhà thờ Kitô giáo sơ khai với ba gian chính.

Dựa trên phong cách mosaic, nhóm nghiên cứu nhận định công trình được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ IV hoặc đầu thế kỷ V sau Công nguyên, trong giai đoạn chuyển giao từ Đế chế La Mã sang thời kỳ Trung cổ sơ khai.

Bên cạnh nhà thờ chính, khảo cổ còn tìm thấy nhiều cấu trúc khác có thể là khu vực sản xuất hay kho chứa có liên quan tới hoạt động xây dựng basilica. Tại đây, các nhà khoa học thu hồi nhiều vật liệu như mảnh khảm mosaic, đá cẩm thạch vỡ, gạch, thủy tinh, bình chứa và các vật liệu kim loại, cùng một lò nung nhỏ.

Đặc biệt, trong khu vực này còn phát hiện bốn ngôi mộ, tuy nhiên điều kiện xương cốt không được bảo quản tốt. Do đó, các nhà khảo cổ lên kế hoạch phân tích chuyên sâu về nhân chủng học, đồng vị và ADN nhằm xác định nguồn gốc của những người chôn cất tại đây.

Theo ước tính sơ bộ, công trình basilica có chiều rộng khoảng 23 mét và chiều dài có thể lên tới 40 mét. Maria Cristina Vallicelli, người đứng đầu đoàn khảo cổ, nhận định đây là trang sử mới quan trọng cho lịch sử cuối thời cổ đại của thành phố Oderzo, bởi đây có thể là địa điểm thờ phụng Kitô giáo lâu đời nhất được phát hiện tại đây.

Chính quyền thành phố Oderzo phối hợp cùng Cơ quan bảo tồn địa phương đang lập kế hoạch bảo tồn và mở cửa phần lớn nhà thờ, trong đó trọng tâm sẽ là gian phía nam cùng một phần gian trung tâm của basilica này nhằm phục vụ khách tham quan và nghiên cứu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.