The Commonwealth Games 2026: Khởi đầu mới hay sự kết thúc trong tương lai?

Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung, sự kiện đã tồn tại suốt 96 năm, hiện đang đối mặt với thời điểm chuyển giao quan trọng khi kỳ Đại hội 2026 khai màn tại Glasgow. Ban đầu, tiểu bang Victoria của Australia được chọn là chủ nhà nhưng rút lui vào năm 2023 do chi phí leo thang gây bất ngờ ngay với cả ban tổ chức.

Sau hơn một năm bất định, Glasgow một lần nữa nhận trách nhiệm đăng cai, nối tiếp thành công từ kỳ Đại hội 2014. Tuy nhiên, thời gian chuẩn bị hạn hẹp khiến Đại hội lần này chỉ diễn ra ở quy mô nhỏ với 10 môn thi đấu, giảm mạnh so với 18 môn năm 2014 và 20 môn năm 2022 tại Birmingham. Cũng không có sân vận động mới được xây dựng; môn điền kinh chuyển từ Hampden Park 46.000 chỗ ngồi xuống Scotstoun 10.000 chỗ.

Chi phí tổ chức giảm mạnh từ khoảng 700-800 triệu bảng Anh (tại Birmingham 2022 và Gold Coast 2018) xuống còn 160 triệu bảng cho Glasgow năm nay, đánh dấu bước đi hướng tới sự tiết kiệm và bền vững trong tổ chức sự kiện.

Ban tổ chức khẳng định mô hình Đại hội năm nay có thể là gợi ý cho tương lai của sự kiện, mang tính nhỏ gọn, tiết kiệm nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Katie Sadleir, Giám đốc điều hành Commonwealth Sport, nhấn mạnh việc tái cấu trúc để Đại hội trở nên hấp dẫn hơn đối với các thành viên.

Thành phố Ahmedabad của Ấn Độ đã được chọn đăng cai 2030 với kế hoạch mở rộng lại số môn thi đấu lên 15-18 môn. Nhiều quốc gia khác như New Zealand và Nigeria cũng đã bày tỏ mong muốn đăng cai năm 2034, cho thấy sức hút và tiềm năng phát triển vẫn còn.

Từ khi ra đời năm 1930 dưới tên British Empire Games, Đại hội đối mặt nhiều nghi vấn về vị trí và ý nghĩa trong thế giới thể thao hiện đại. Tuy nhiên, nhiều vận động viên hàng đầu vẫn đánh giá đây là dịp giao lưu quan trọng và cơ hội để quảng bá tinh thần thể thao.

Dù vậy, kỳ Đại hội Glasgow 2026 thiếu vắng những tên tuổi lớn do chấn thương hoặc ưu tiên tham gia các giải đấu khác như Olympic 800m Keely Hodgkinson chọn giải vô địch châu Âu hay Dina Asher-Smith chỉ tham gia chạy tiếp sức. Sự vắng mặt của những ngôi sao như Max Whitlock hay Kaylee McKeown làm giảm sức hút phần nào.

Song vẫn có các vận động viên đáng chú ý như Josh Kerr vừa lập kỷ lục thế giới ở nội dung một dặm, Eilish McColgan, Katerina Johnson-Thompson đang tranh đua danh hiệu ba lần liên tiếp, và Adam Ramsay-Peaty trở lại bảo vệ hai huy chương vàng năm 2014. Mặt khác, thể thao dành cho người khuyết tật cũng được chú trọng hơn bao giờ hết với 47 nội dung thi đấu, góp phần mang lại sự công bằng và hòa nhập toàn diện.

Yếu tố quan trọng khác để đánh giá sự bền vững của Đại hội là mức độ quan tâm của người hâm mộ. Đại hội 2014 bán được 1,3 triệu vé nhưng năm nay con số này khó có thể đạt được. Vé bán chạy nhất chính là cho các môn điền kinh và đua xe đạp nhưng vẫn còn nhiều vé chưa bán hết trong suốt 11 ngày thi đấu.

Đặc biệt, BBC - nhà đài đã phát sóng liên tục 18 kỳ Đại hội trước - đã không tiếp tục phát sóng trực tiếp mà TNT Sports thay thế, đồng nghĩa với việc không còn phát sóng truyền hình miễn phí. Điều này gây khó khăn lớn trong việc tiếp cận rộng rãi người xem đại chúng.

Nhiều ý kiến cho rằng 11 ngày thi đấu tới sẽ rất quan trọng để quyết định hướng đi của sự kiện lâu đời này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.