Romania lần đầu tiên bắn hạ máy bay không người lái Shahed sau khi vi phạm không phận

Ngày 24/7, một máy bay không người lái nghi là loại Shahed do Iran thiết kế bị một chiến đấu cơ F-16 của Romania bắn hạ khi xâm nhập không phận nước này. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện ở Ukraine năm 2022, Romania tiêu diệt thành công một thiết bị bay không người lái xâm phạm. Vụ việc xảy ra vào lúc 11 giờ 02 phút tại khu vực không có dân cư gần Padina, hạt Buzău, Romania. Mảnh vỡ rơi xuống cánh đồng lúa mì mà không gây thương vong hay thiệt hại tài sản.

Radar Romania phát hiện mục tiêu lúc 9 giờ 39 phút sáng, cách khoảng 20 km phía đông Sulina ở Biển Đen. Máy bay không người lái sau đó xâm phạm không phận Romania với hành trình đi qua các địa danh Sulina, Brăila, Fetești rồi về phía Buzău. Đáp lại, lực lượng không quân Italy với hai chiến đấu cơ Eurofighter Typhoon đồn trú tại căn cứ không quân Mihail Kogălniceanu và hai chiến đấu cơ F-16 Romania từ căn cứ 86 ở Fetești đã ngay lập tức xuất kích. Dù máy bay Italy nỗ lực bắn hạ nhưng không thành công, đến lượt F-16 Romania tấn công và hạ gục mục tiêu.

Chủ tịch Romania Nicușor Dan nhấn mạnh khu vực diễn ra vụ việc không có dân cư, giúp phi công có thể phóng tên lửa mà không gây nguy hiểm cho người dân. NATO hoan nghênh sự phối hợp nhanh chóng và hiệu quả của lực lượng Romania và Italy, khẳng định đây là minh chứng cho khả năng bảo vệ không phận và dân cư của khối 24/7. Đồng thời, cuộc điều tra về vụ việc đang được tiến hành, và Romania cùng các đồng minh tăng cường hơn nữa các biện pháp phòng không mặt đất đối với các thiết bị bay không người lái.

Mặc dù chưa xác định chính thức nguồn gốc chiếc máy bay không người lái, các phi công Romania nhận định nó rất giống loại Shahed, một dạng thiết bị tấn công không người lái của Iran được Nga sử dụng rộng rãi trong chiến tranh ở Ukraine. Quan chức quân sự Romania Gheorghiță Vlad cho biết quá sớm để kết luận về nguồn gốc hay mục đích vì sẽ có thêm điều tra chi tiết. Hành vi vi phạm không phận diễn ra khi Nga tăng cường các cuộc tấn công vào vùng Odesa của Ukraine, đặc biệt trước mùa gặt khiến áp lực lên các tuyến đường năng lượng và thương mại trên Biển Đen tăng lên.

Romania, quốc gia thành viên NATO có chung đường biên giới dài khoảng 650 km với Ukraine, từng nhiều lần ghi nhận các thiết bị bay không người lái Nga xâm nhập hoặc tiếp cận lãnh thổ trong bối cảnh Moscow tấn công cơ sở hạ tầng ở khu vực sông Danube và Biển Đen. Trước đó vào ngày 29/5, một máy bay không người lái của Nga đã rơi vào một tòa nhà chung cư tại Galați, làm 2 người bị thương. Khi đó, các chiến đấu cơ Romania cũng được điều động nhưng không bắn hạ để tránh nguy hiểm cho dân cư.

Trước vụ việc ngày 24/7, Romania đã thông qua luật mới vào tháng 2/2025, cho phép quân đội nước này được phép chống lại và hủy diệt các thiết bị bay không người lái xâm phạm không phận nếu xác định gây nguy hiểm đến tính mạng con người, tài sản hoặc an ninh quốc gia. Luật cũng quy định sự phối hợp của lực lượng đồng minh NATO và EU đóng quân tại Romania trong việc bảo vệ không phận. Vụ bắn hạ vừa qua là lần đầu tiên Romania sử dụng hiệu quả quyền hạn này sau nhiều lần vi phạm không phận không được đáp trả quyết liệt.

Việc lần đầu tiên tiêu diệt thành công máy bay không người lái trong không phận lần này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách Romania xử lý các vi phạm không phận liên quan đến chiến tranh Nga - Ukraine. Đồng thời, đây cũng là dấu hiệu cho thấy Romania không chỉ bị động trong việc giám sát mà còn chủ động trong công tác bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.