Tranh chấp tại bãi cạn Scarborough tiếp tục giữa Trung Quốc và Philippines

Ngày 24/7, các cuộc đối đầu giữa lực lượng tuần duyên Trung Quốc và Philippines tiếp tục diễn ra tại bãi cạn Scarborough, khu vực tranh chấp nóng bỏng trên Biển Đông. Trung Quốc khẳng định các biện pháp kiểm soát được thực hiện theo pháp luật nhằm đối phó với các tàu Philippines mà họ cho là hoạt động trái phép trong vùng biển thuộc quyền tài phán của Trung Quốc quanh đảo Hoàng Nham, tên gọi của Scarborough theo cách gọi của Bắc Kinh.

Tuy nhiên, phía Philippines bác bỏ và tố cáo Trung Quốc sử dụng vòi rồng phun nước nhằm vào tàu của họ, kèm theo các hành động điều khiển tàu nguy hiểm làm leo thang căng thẳng. Phát ngôn viên tuần duyên Philippines, Jay Tarriela, cho biết đến 9h30 sáng ngày 25/7 còn khoảng 10 tàu Philippines và 15 tàu Trung Quốc vẫn duy trì thế đối đầu tại khu vực bãi cạn này.

Trung Quốc tuyên bố đã áp dụng "các biện pháp đối phó cần thiết" để xua đuổi hai tàu chính phủ Philippines, được cho là xâm nhập cứng đầu vào vùng biển mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền. Bắc Kinh cũng phát hành các đoạn video ghi lại quá trình hoạt động của lực lượng tuần duyên, miêu tả công tác này là chuyên nghiệp, tiêu chuẩn, hợp pháp và đúng quy định.

Ngược lại, Manila cáo buộc Trung Quốc tiến hành các hành động "bất hợp pháp, cưỡng chế và hung hăng", trong đó có việc bắn vòi rồng trong hơn hai phút nhằm vào một tàu Philippines, khiến nước bắn trúng mục tiêu gián tiếp. Những diễn biến này nối tiếp sự việc va chạm hồi đầu tuần giữa tàu tuần duyên Trung Quốc và hai tàu cao su của hải quân Philippines tại bãi cạn Second Thomas, một rạn san hô ngập nước ở quần đảo Trường Sa, nơi cũng là điểm nóng tranh chấp chủ quyền giữa hai nước.

Trong khi đó, Cục An toàn Hàng hải Trung Quốc thông báo nước này sẽ tiến hành các cuộc tập trận quân sự bắt đầu từ ngày 25/7 tại ba khu vực ở Biển Đông, phía nam và đông nam đảo Hải Nam. Các cuộc diễn tập có thời gian kéo dài từ bốn đến tám ngày, dù không diễn ra gần Scarborough hay Second Thomas Shoal.

Vào thời điểm các sự kiện căng thẳng diễn ra, Ngoại trưởng Trung Quốc, Vương Nghị, hội đàm với người đồng cấp Philippines, Theresa Lazaro, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila. Trong cuộc gặp, ông cảnh báo rằng Manila sẽ phải gánh chịu "những hậu quả cay đắng" nếu cố tình khiêu khích Bắc Kinh với sự hậu thuẫn của các quốc gia khác.

Lãnh đạo Ngoại giao Mỹ, Marco Rubio, hiện có mặt tại Manila tham dự Hội nghị ASEAN, cho biết có một tàu Tuần duyên Hoa Kỳ đã hiện diện trong khu vực Biển Đông khi xảy ra sự cố tại Second Thomas Shoal hôm thứ Hai, hỗ trợ vận chuyển một binh sĩ Philippines bị thương trong vụ va chạm. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi đã hiện diện, có vai trò trong khu vực và không bỏ rơi các đồng minh." Rubio cũng lên án hành động phun vòi rồng của Trung Quốc hôm thứ Năm là "gây lo ngại".

Song song với chuyến thăm, Mỹ công bố tăng hỗ trợ quân sự cho Philippines thêm 60 triệu USD, nâng tổng ngân sách hỗ trợ lên 100 triệu USD trong năm tài khóa 2026, nhằm nâng cao năng lực bảo vệ chủ quyền và ngăn ngừa xung đột cho Manila.

Đại sứ Mỹ tại ASEAN, Kevin Kim, trong cuộc họp báo trực tuyến ngày 25/7, khẳng định sự ủng hộ của Mỹ dành cho Philippines, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng chủ quyền lãnh thổ Philippines trong các tranh chấp tại Biển Đông, đúng như tuyên bố nhiều lần của Hoa Kỳ.

Những diễn biến căng thẳng tại Scarborough Shoal và Second Thomas Shoal cho thấy mức độ phức tạp và tiềm ẩn rủi ro ngày càng tăng trong tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Philippines trên Biển Đông, khu vực có vai trò chiến lược quan trọng đối với an ninh và thương mại khu vực.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.