Tại sao Mặt Trăng co lại và nguồn gốc nước trên bề mặt Mặt Trăng

Mặt Trăng đã trải qua quá trình làm nguội liên tục suốt 4,5 tỷ năm kể từ khi hình thành. Điều này dẫn đến sự thu nhỏ về kích thước của vệ tinh tự nhiên này, với đường kính giảm khoảng 50 mét trong vài trăm triệu năm trở lại đây. Hiện tượng co rút này được xem là nguyên nhân gây ra các sự kiện địa chấn kéo dài, có cường độ lên đến 5,5 độ richter.

Theo chuyên gia thiên văn học Evgeny Burmistrov từ Viện Bách khoa Perm, Mặt Trăng không có các mảng kiến tạo như Trái Đất để làm dịu áp lực co rút này, do vậy lớp vỏ ngoài mỏng manh của nó không thể điều chỉnh sự biến đổi một cách linh hoạt. Tình trạng này có thể gây trở ngại cho các hoạt động không gian và kế hoạch xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng trong tương lai.

Nghiên cứu các tinh thể zircon có niên đại khoảng 4,38 tỷ tuổi trong thiên thạch NWA 10049 chỉ ra rằng lõi tinh thể giữ nguyên thành phần nước ban đầu, trong khi phần rìa sau có chứa nước với đặc tính đồng vị hydro nặng hơn, tương đồng với nước từ thiên thạch.

Phân tích cho thấy mặt đối diện Mặt Trăng – vùng không thể nhìn thấy từ Trái Đất – có lớp vỏ dày và lạnh hơn đáng kể so với phần luôn hướng về phía Trái Đất. Độ dày lớp vỏ phía xa có thể lên đến hơn 100 km, trong khi phần đối diện với Trái Đất chỉ dao động từ 20 đến 60 km.

Nguyên nhân được giả định là do Trái Đất trong giai đoạn sơ khai có nhiệt độ rất cao, phát ra bức xạ nhiệt khiến nửa mặt của Mặt Trăng quay về phía Trái Đất bị làm nóng. Sự chênh lệch nhiệt độ từ đó khiến vật chất di chuyển và tích tụ ở mặt bên kia, tạo nên sự khác biệt về độ dày và nhiệt độ giữa hai mặt của Mặt Trăng, trong đó mặt đối diện lạnh hơn từ 70 đến 100 độ C so với mặt nhìn thấy.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.