Hàng triệu người Thái Lan từ bỏ rượu bia trong mùa an cư kiết hạ

Tại tỉnh Samut Sakhon, phía tây Bangkok, bà Wassana Nak-umma, 42 tuổi, đã thực hiện lời thề từ bỏ rượu bia trong ba tháng, khởi đầu cho nỗ lực tham gia chiến dịch kiêng đồ uống có cồn nhân mùa an cư kiết hạ. Từng là người nghiện rượu nặng, bà Wassana chia sẻ rằng trước đây bà thường say đến mức các con phải dọn dẹp chỗ bà nôn. Tuy nhiên, nhờ sự động viên của người thân và ý thức về sức khỏe, bà quyết định tham gia chương trình và duy trì kiêng rượu với mức độ khác nhau kể từ năm 2024.

An cư kiết hạ, hay Khao Phansa trong tiếng Thái, là khoảng thời gian ba tháng để người Phật tử thực hành tự giác và suy ngẫm, tương tự như mùa chay của các tín đồ Cơ đốc. Chiến dịch kiêng rượu bắt nguồn từ năm 2003 nhằm hướng tới giảm lượng tiêu thụ rượu và thúc đẩy lối sống lành mạnh gắn với tín ngưỡng Phật giáo, vốn đề cao giới luật tránh sử dụng các chất gây nghiện.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Thái Lan là nước đứng thứ ba ở châu Á về tiêu thụ rượu bình quân đầu người, dù hơn 90% dân số theo đạo Phật. Điều này đặt ra nghịch lý khi tín ngưỡng cấm kỵ rượu nhưng văn hóa sử dụng đồ uống có cồn lại khá phổ biến, từ các lễ hội đến các dịp tang lễ.

Chiến dịch năm 2025 đã thu hút hơn tám triệu người đăng ký tham gia, thể hiện sự gia tăng nhận thức về tác hại sức khỏe và vai trò của tín ngưỡng trong việc thúc đẩy hành vi tích cực. Tại Samut Sakhon, hoạt động chào mừng mùa an cư kiết hạ bao gồm dâng cúng nhà sư, các tiết mục múa truyền thống và diễu hành với các biểu ngữ tuyên truyền hình ảnh gan khỏe mạnh.

Ông Phayom Raksa, cựu nông dân dừa 66 tuổi, kể lại việc ngừng uống rượu từ lần đầu tham gia chiến dịch năm 2020. Ông từng bị chính con cái xấu hổ vì thái độ vô trách nhiệm và chi tiêu hết tiền cho rượu. Sau khi thay đổi, ông khuyến khích mọi người cùng thử chuyển biến tích cực như ông.

Ubolwan Kongsawang, tình nguyện viên vùng Đông Nam Á thuộc Mạng lưới Cấm Uống Rượu Thái Lan, khẳng định yếu tố tâm linh đã giúp người tham gia giữ vững cam kết trong ba tháng. Việc thực hiện lời thề trước tượng Phật tại chùa hay tập thể cộng đồng tạo nên trách nhiệm cá nhân và niềm tin mạnh mẽ hơn so với các chiến dịch trùng thời điểm nhưng thiếu khía cạnh tâm linh.

Ông Pongthep Wongwatcharapaiboon, giám đốc Quỹ Thúc đẩy Sức khỏe Thái Lan, cho biết mục tiêu của chiến dịch không chỉ là đòi hỏi tất cả người dân phải kiêng tuyệt đối mà còn khuyến khích giảm tiêu thụ để có lợi cho sức khỏe, quan hệ xã hội và tiết kiệm chi phí.

Thái Lan đã nới lỏng một số quy định về bán rượu bia vào buổi chiều cuối năm 2025, vốn nhằm ngăn ngừa nhân viên chính phủ sử dụng chất kích thích khi làm việc. Tuy vậy, việc bán rượu vẫn bị hạn chế vào các ngày lễ tôn giáo và dịp bầu cử.

Chiến dịch an cư kiết hạ năm 2026 đánh dấu sự chuyển hướng trong thông điệp, nhấn mạnh lợi ích sức khỏe, cải thiện các mối quan hệ và tiết kiệm tiền. Một trong những quảng cáo nổi bật khắc họa áp lực xã hội trong văn hóa uống rượu, từ đó hướng tới thay đổi thói quen tiêu dùng rượu bia trên quy mô cộng đồng.

Teera Wacharaprannee, trưởng Mạng lưới Cấm Uống Rượu, nhấn mạnh mục tiêu không chỉ giảm tiêu dùng cá nhân trong ba tháng mà còn vận động các làng xã duy trì thói quen lành mạnh lâu dài, biến việc kiêng rượu thành thói quen trong cuộc sống hàng ngày chứ không phải chỉ là phong trào nhất thời.