Các biện pháp hạn chế lao động nước ngoài ở Ba Lan và Hungary gây khó khăn cho doanh nghiệp

Chính phủ trung dung của Ba Lan và Hungary đang tìm cách thắt chặt quy định đối với lao động nhập cư nước ngoài trước sức ép từ dư luận cũng như các nhóm đối lập quốc gia. Thủ tướng Hungary Peter Magyar, người chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử tháng 4 năm nay, và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người giữ chức từ năm 2023, đều bị các đối thủ chính trị trong phong trào dân tộc cáo buộc là quá mềm mỏng với vấn đề di cư.

Để chứng minh điều ngược lại, chính quyền Ba Lan đã giảm tới 22% số giấy phép lao động cấp cho người không thuộc Liên minh châu Âu (EU) trong năm trước. Còn ở Hungary, chính phủ mới từ tháng 6 đã ngừng cấp thị thực lao động cho các lao động từ Philippines, Georgia và Armenia như bước đầu nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn lượng lao động nước ngoài.

Các cuộc khảo sát tại Ba Lan và Hungary cho thấy phần lớn người dân ủng hộ các biện pháp giới hạn này. Tại Ba Lan, theo khảo sát IBRiS thực hiện cho trang tin Wirtualna Polska hồi tháng 1, khoảng hai phần ba số người được hỏi đồng tình với việc giảm số lượng người nhập cư ngoài EU. Ở Hungary, nghiên cứu của Viện Republikon công bố đầu tháng cho thấy gần một nửa dân số nước này không muốn tiếp nhận người di cư từ các quốc gia nghèo hơn, và 40% chỉ chấp nhận số lượng nhỏ.

Trong khi đó, các nhà kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp cảnh báo rằng các nguyên nhân trên sẽ tác động tiêu cực đến khả năng phát triển kinh tế của hai quốc gia này. Marcin Tomaszewski, kinh tế trưởng của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) nhận định Ba Lan và Hungary đang đối mặt với thách thức tuổi dân đang ngày càng cao trước khi đạt được mức giàu có tương xứng, khác so với các nước Tây Âu.

Hiện nay, Ba Lan đã có hơn 1 triệu lao động nước ngoài, trong đó hai phần ba là người Ukraine. Nghiên cứu của Viện Kinh tế Ba Lan (PIE) dự báo tới năm 2035, lực lượng lao động tại nước này có thể giảm 2,1 triệu người, điều này có thể làm giảm từ 6% đến 8% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) chỉ trong ngành công nghiệp. Báo cáo năm 2026 của Deloitte, Ipsos và Viện Công vụ Ba Lan cho biết lao động không thuộc EU đã đóng góp tới 10,7% tổng sản lượng kinh tế Ba Lan trong năm trước, trong bối cảnh tỷ lệ sinh đang ở mức thấp nhất kể từ Thế chiến thứ hai.

Chính phủ Ba Lan nhấn mạnh việc cân bằng giữa nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp và quá trình chuyển đổi từ nước xuất khẩu lao động sang điểm đến di cư phi châu Âu là một thách thức lớn. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Ba Lan, ông Maciej Duszczyk, cho biết Ba Lan không muốn phát triển nền kinh tế dựa chủ yếu vào lao động giá rẻ.

Việc thay đổi quy định tạo ra không ít phiền toái cho các nhà tuyển dụng ở cả hai quốc gia. Ở Hungary, lãnh đạo chính phủ Peter Magyar đã lên tiếng chỉ trích công ty sản xuất gia cầm Master Good sử dụng lao động người Philippines, cho rằng không nên coi việc giữ lao động nước ngoài là quyền lực để đe dọa chính sách của chính phủ.

Tuy nhiên, ông chủ của Master Good, Laszlo Barany, lại nhấn mạnh sự cần thiết của lực lượng lao động nước ngoài trong bối cảnh dân số Hungary ngày càng già và số người nhập lực lượng lao động trong nước không đủ đáp ứng các ngành lao động phổ thông.

Tại Ba Lan, nhiều doanh nghiệp cũng than phiền thủ tục cấp giấy phép lao động và giấy phép cư trú kéo dài. Nadia Winiarska, Phó giám đốc bộ phận lao động của Liên đoàn Doanh nghiệp Ba Lan Lewiatan cho biết thời gian xử lý giấy phép lao động có thể mất hơn sáu tháng, trong khi đơn xin cấp giấy phép cư trú thường kéo dài gần một năm. Điều này khiến các lao động tay nghề cao dễ chuyển sang quốc gia khác như câu chuyện đầu bếp người Ấn Độ chuyển sang Đan Mạch vì được cấp visa nhanh hơn.

Chính phủ Ba Lan đã thông báo giảm mạnh cấp thị thực lao động trong quý đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2022, nhưng điều này một phần bị ảnh hưởng bởi thay đổi trong quy định dành cho người Ukraine. Thứ trưởng Duszczyk cũng khẳng định hệ thống cấp visa đang được cải tổ nhằm thích ứng với bối cảnh mới.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo rằng việc siết chặt nguồn lao động nhập cư và thắt chặt chính sách có thể khiến tăng trưởng chậm lại, tạo áp lực lớn cho ngân sách khi nguồn thuế giảm trong khi chi phí cho người già tăng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.