Dự thảo luật Mỹ tạo quyền hành đặc biệt cho Tổng thống trong cuộc chiến thương mại dầu mỏ

Mỹ đang xem xét một dự thảo luật cho phép Tổng thống Donald Trump có quyền hạn đặc biệt để đơn phương quyết định các biện pháp thuế quan, cụ thể là áp đặt thuế quan lên dầu mỏ nhập khẩu từ Nga, mà không cần thông qua sự phê chuẩn của Thượng viện hay Hạ viện. Theo bản dự thảo ban đầu, thuế suất có thể lên đến 500%, tuy nhiên ngay cả mức 50% cũng đã mang tính chất ngăn chặn tuyệt đối, khiến sản phẩm không thể nhập khẩu vào thị trường Mỹ - thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.

Điều quan trọng là đây không chỉ là một biện pháp thuế quan nhằm cắt giảm nguồn thu từ dầu khí của Nga mà còn là cơ chế để Mỹ kiểm soát và gây áp lực lên các quốc gia nhập khẩu năng lượng từ Nga. Theo đó, Tổng thống Mỹ sẽ có quyền ưu tiên quyết định quốc gia nào được phép nhập khẩu, mua bán dầu khí với Nga và Mỹ, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân kinh tế và chính trị toàn cầu.

Thách thức trong xác định mục tiêu và ảnh hưởng đến quan hệ thương mại quốc tế

Hiện vẫn chưa rõ tiêu chí lựa chọn các quốc gia nhập khẩu lớn dầu hoặc khí đốt của Nga theo dự thảo. Các quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn là Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Slovakia và Hungary, trong khi các nhà nhập khẩu khí đốt hàng đầu gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Nhật Bản và Hungary. Tuy nhiên, đáng chú ý rằng Thổ Nhĩ Kỳ lại không được đề cập trong dự thảo, trong khi Bỉ và Azerbaijan lại được liệt kê, gây thắc mắc về cơ sở lựa chọn các mục tiêu áp thuế này.

Chuyên gia Konstatin Simonov, Chủ tịch Quỹ An ninh Năng lượng Quốc gia Nga, nhận định dự thảo luật có khả năng được thông qua và tạo ra một công cụ quyền lực cho Tổng thống Mỹ, giúp ông có thể sử dụng các biện pháp trừng phạt như công cụ gây áp lực chính trị và thương mại. Giáo sư Valery Andrianov thuộc Đại học Tài chính dưới Chính phủ Nga cũng cho biết dự luật nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ cùng Chính quyền Trump, dự kiến sẽ được Quốc hội Mỹ thông qua.

Tác động đối với Nga và các quốc gia nhập khẩu lớn

Dù luật không yêu cầu áp thuế ngay lập tức và nhiều khả năng là Tổng thống Trump sẽ sử dụng quyền hạn này như công cụ đàm phán hơn là áp thuế ngay lập tức, đặc biệt khi thị trường dầu mỏ còn chưa ổn định và sự kiện chính trị tại Trung Đông vẫn có những bất định. Nhưng hiệu ứng tâm lý của việc này đã gây sức ép lên các quốc gia nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc.

Việc áp dụng thuế quan có thể không làm giảm mạnh lượng dầu Nga nhập khẩu, bởi cả Ấn Độ và Trung Quốc đều cần nguồn dầu giá rẻ từ Nga để duy trì lợi thế cạnh tranh trong công nghiệp lọc dầu của họ. Tuy nhiên, biện pháp này sẽ làm gia tăng sức ép về giá bán với yêu cầu chiết khấu sâu hơn và điều kiện thanh toán, vận chuyển thuận lợi, khiến Nga phải chịu tổn thất về doanh thu và vị thế đàm phán trên thị trường quốc tế.

Theo đánh giá của chuyên gia Daniil Tyunya, CEO công ty DA-Consulting, nếu dự thảo được thông qua, phần chênh lệch giá (discount) của dầu Urals so với dầu Brent có thể tăng thêm 2-4 USD mỗi thùng trong trường hợp dự thảo chỉ làm công cụ dự phòng, còn nếu Mỹ áp dụng thuế lên đến 100% với các nhà nhập khẩu lớn, mức giảm giá có thể lên đến 8-15 USD mỗi thùng, vượt xa mức hiện tại từ 23,5 đến 24,5 USD mỗi thùng.

Giới hạn của biện pháp trừng phạt và góc nhìn chiến lược của Mỹ

Các chuyên gia cho rằng, ngay cả khi Eo biển Hormuz được thông thương trở lại, mức chênh lệch giá dầu của Nga cũng sẽ tăng lên gần mức tối đa, do chi phí sản xuất, vận chuyển và các biện pháp vòng tránh các lệnh trừng phạt giới hạn mức giảm giá sâu hơn. Mức hỗ trợ giảm giá dầu Urals vào khoảng 25-30 USD mỗi thùng được xem là ngưỡng giới hạn, vượt quá mức này sẽ khó thực hiện trên diện rộng.

Đồng thời, dự thảo luật cũng mang lại rủi ro hạn chế đa dạng hóa thị trường xuất khẩu dầu khí của Nga, khi các quốc gia mua dầu khí Nga sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng mối quan hệ chính trị với Mỹ để tránh trở thành mục tiêu bị áp thuế và trừng phạt. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến ngành dầu khí Nga mà còn gia tăng sự bất định trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị toàn cầu.

Giáo sư Andrianov còn chỉ ra sự mâu thuẫn trong chính sách của Mỹ khi có thể chấp nhận mức cung lớn dầu khí Nga nếu lợi ích chính trị phù hợp, trong khi đồng thời áp đặt các hạn chế đối với các quốc gia không thân thiện.

Theo Rossiyskaya Gazeta.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Dự thảo luật Mỹ sẽ trao quyền cho Tổng thống đơn phương áp dụng các biện pháp thuế quan nhằm hạn chế xuất khẩu dầu mỏ Nga.
  • Quy trình lựa chọn các quốc gia áp thuế chưa được công bố rõ ràng, gây nhiều tranh cãi về tính minh bạch và công bằng.
  • Mục tiêu chính của dự thảo là sử dụng áp lực thương mại nhằm gây tác động lên các đối thủ kinh tế như Trung Quốc và Ấn Độ.
  • Việc áp dụng thuế quan có thể không giảm mạnh khối lượng nhập khẩu dầu của Nga nhưng sẽ làm giảm giá bán và ảnh hưởng lợi ích kinh tế Nga.
  • Biện pháp này có thể hạn chế khả năng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu năng lượng của Nga và tăng rủi ro cho các quốc gia nhập khẩu.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.