Cựu Phó Chủ tịch NITI Aayog Rajiv Kumar từng bị tư tưởng Naxal thu hút trong thời sinh viên

Rajiv Kumar, người từng giữ chức Phó Chủ tịch NITI Aayog từ năm 2017 đến 2022, từng trải qua quá trình biến đổi tư tưởng rõ rệt trong thời thanh niên. Khi còn là sinh viên của trường danh tiếng St. Stephen's College ở New Delhi vào những năm 1970, ông bị thu hút bởi Đảng Cộng sản Ấn Độ mới thành lập và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nhà cách mạng như Mao Trạch Đông. Sự thay đổi này xuất phát từ ảnh hưởng của một sinh viên kỳ cựu cùng khoa lịch sử và một giáo sư tâm lý học theo khuynh hướng cánh tả, đã làm ông chuyển hướng từ quan điểm ủng hộ Mỹ trong chiến tranh Việt Nam sang con đường cách mạng cấp tiến.

Trong phòng ký túc xá, Kumar treo áp phích của Che Guevara và Hồ Chí Minh, hai biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa Marx-Lenin và cách mạng thế giới. Ông thậm chí còn một thời gian sinh sống tại một ngôi làng hẻo lánh ở Bihar để tìm hiểu, đồng cảm với cuộc sống khốn khó nơi nông thôn và tham gia vào phong trào đấu tranh chống lại các địa chủ và jotedar – lớp thống trị đất đai theo lý thuyết cách mạng Mao.

Theo sách "Rebel Bastar: History, Maoism and the Search for Answers in India's Heartland" của nhà báo lịch sử Shantanu Nandan Sharma, Kumar đã đi tàu đến Katihar rồi tiếp tục bằng xe buýt đến ngôi làng Lakshmipur nghèo khó thuộc Bihar, nơi ông sống ở những điều kiện hết sức cơ cực như ngủ trên rơm trong túp lều tranh và ăn những bữa ăn đơn giản như cơm luộc, cà tím và ớt xanh cay.

Ông được giao nhiệm vụ chuẩn bị cho tầng lớp nông dân tham gia vào giai đoạn đấu tranh quyết liệt nhằm tiêu diệt các địa chủ cường hào. Câu chuyện về âm mưu đầu độc một địa chủ trong làng cho thấy sự cực đoan của phong trào, nhưng đồng thời cũng phản ánh sự hoài nghi của dân làng với người trẻ mới tham gia phong trào, nghi ngờ đây có thể là một cái bẫy của cảnh sát.

Không lâu sau đó, Kumar bị buộc phải rời đi do tình hình căng thẳng, đồng thời nhiều đồng đội của ông và quan chức liên quan cũng bị bắt giữ, đẩy ông trở về thành phố Lucknow một năm sau đó. Quay lại cuộc sống học thuật, ông hoàn thành nhiều bằng cấp tại Đại học Lucknow rồi sang Đại học Oxford học tiếp, khẳng định con đường chuyên môn trong lĩnh vực kinh tế.

Rajiv Kumar sau này đã trở thành cố vấn kinh tế tại Bộ Tài chính Ấn Độ, làm việc tại Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Manila, giữ chức Tổng thư ký tổ chức doanh nghiệp FICCI và cuối cùng là Phó Chủ tịch NITI Aayog - tổ chức tư vấn chính sách hàng đầu của chính phủ Ấn Độ, do Thủ tướng làm Chủ tịch. Ông thừa nhận tư tưởng Naxal hiện nay là ảnh hưởng tiêu cực và đề xuất cần được loại bỏ hoàn toàn để không cản trở sự phát triển quốc gia.

Theo sách, người đã truyền cảm hứng cho Kumar tiếp nhận tư tưởng Naxal là Arvind N. Das, một cây bút nổi tiếng của The Times of India và giáo sư tâm lý học Ajit Pal. Họ đã gắn kết một nhóm sinh viên từ các trường St. Stephen's và Presidency ở Kolkata tham gia vào phong trào cách mạng, tuy nhiên chính quyền thời đó có thái độ tương đối khoan dung với những người trẻ không có tiền án tiền sự.

Rajiv Kumar là ví dụ điển hình cho quá trình chuyển đổi từ lý tưởng cánh tả cực đoan sang sự nghiệp phục vụ phát triển kinh tế và chính sách quốc gia một cách chân chính, chứng minh sự thay đổi có thể diễn ra trong từng cá nhân giữa bối cảnh lịch sử biến động.

Theo nhà báo Shantanu Nandan Sharma, "Rebel Bastar" không chỉ là ghi chép lịch sử về chủ nghĩa Mao và phong trào Naxal, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về ảnh hưởng đa chiều và hệ quả của các tư tưởng cực đoan trong lòng xã hội Ấn Độ hiện đại.

Theo Hindustan Times