Dự án cầu vượt trên cao đe dọa môi trường Hatirjheel và Panthakunje ở Dhaka

Dự án xây dựng cầu vượt trên cao thuộc đoạn kết nối giữa FD-C và Polashí tại Dhaka đang bị các chuyên gia và nhà quy hoạch đô thị phản đối kịch liệt do lo ngại ảnh hưởng xấu tới hệ sinh thái tại Hatirjheel và công viên Panthakunje. Theo nhiều ý kiến tại cuộc họp bàn tròn tổ chức tại Banglades Institute of Planners (BIP) ngày 25/7/2026, dự án này không chỉ làm tổn hại môi trường khu vực hồ điều hòa Hatirjheel và công viên Panthakunje mà còn có thể dẫn đến những vấn đề giao thông nghiêm trọng tại các khu dân cư lân cận như Kathalbagan, Katabon, Nilkhet, Polashí cũng như Đại học Dhaka và Bangladesh University of Engineering and Technology (BUET).

Đại diện các tổ chức như Urban Studies Foundation, Interdisciplinary Center for the Study of Global Change, cùng với Ban Quy hoạch Đô thị và Vùng của BUET đã cùng phối hợp tổ chức cuộc thảo luận này nhằm phản ánh những hệ quả tiêu cực của dự án đối với môi trường và cộng đồng.

Trong cuộc hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phát triển đô thị chỉ đúng nghĩa khi cân bằng được lợi ích của con người và bảo vệ thiên nhiên. Nếu không tính đến rủi ro gây hại môi trường, công cuộc phát triển sẽ không thể bền vững. Theo các đồng điều phối của phong trào Bangladesh Gach Rokkhya Andolon, Amirul Rajib và Naeem Ul Hasan, dự án xây dựng cầu vượt trên cao không phù hợp với quy định tòa án rằng không được phép xây dựng công trình quanh khu vực công viên Panthakunje.

Họ nghi ngờ các chính phủ trước đây, bao gồm Chính phủ Awami League trước và Chính phủ chuyển tiếp đều không thực hiện nghiêm túc quy định này, còn chính quyền hiện thời của BNP vẫn chưa có biện pháp xử lý cụ thể. Số lượng cây xanh bị chặt phá trong quá trình thực hiện dự án đã làm dấy lên cảnh báo về việc Dhaka có thể trở nên không thích hợp để sinh sống nếu tình trạng này tiếp diễn.

Giáo sư Adil Muhammad Khan, chuyên gia quy hoạch đô thị, kêu gọi hủy bỏ ramp kết nối tại công viên Panthakunje vì nếu được thi công, nó sẽ phá hủy môi trường và làm trầm trọng thêm tình trạng giao thông tại Hatirjheel, các khu vực đại học Dhaka và BUET.

Ông cũng chất vấn vì sao phản ứng của chính phủ trước áp lực từ người dân lại không rõ nét và đề nghị cần điều tra các sai phạm hay nghi ngờ tham nhũng liên quan đến dự án.

Người dân khu Kathalbagan, trong đó có anh Sadman Sakib, bày tỏ lo lắng khi khu vực dân cư đông đúc này thiếu không gian mở để dùng trong trường hợp thiên tai như động đất cũng như thiếu sân chơi. Panthakunje được coi là nơi duy nhất có thể làm điểm tựa cho cộng đồng, nhưng dự án cầu vượt đang đe dọa không gian công cộng này, gây hệ lụy nghiêm trọng cho cư dân khu vực.

Giáo sư Aktar Mahmud, nhà quy hoạch đô thị khác, chỉ trích tình trạng thiếu kế hoạch quản lý đô thị đã đẩy Dhaka vào cảnh khốn khổ. Ông khẳng định dù có nhiều cuộc họp trao đổi giữa các cố vấn và quan chức thời chính phủ chuyển tiếp, vẫn chưa giải quyết được các vấn đề tồn đọng. Ông đề nghị thành lập một cơ quan độc lập mang tên "Park and Recreation Authority" để quản lý và bảo vệ công viên cùng các khu vực ngập nước ở Dhaka hiệu quả hơn.

Trong khi đó, ông Sheikh Muhammad Mehedi Ahsan, phó chủ tịch BIP, đặt câu hỏi liệu chính phủ BNP với vai trò kiểm soát các cơ quan như RAJUK và Uỷ ban thành phố có thực sự khả thi để xây dựng một Dhaka sạch, xanh hay không khi hai đơn vị này đang bị đánh giá là chưa đủ năng lực quản lý những vấn đề dự án này gây ra.

Cuộc thảo luận còn có sự tham gia của nhiều chuyên gia và nhà hoạt động như giáo sư Abdul Hasib Chowdhury, chuyên ngành điện tử BUET; nhà quy hoạch Khondkar Niyaz Rahman; nhà văn và nhà hoạt động chính trị Firoz Ahmed; giám tuyển cuộc triển lãm kiến trúc quốc tế Bengal Stream, Nicolas Greber; và Chủ tịch Diễn đàn báo chí phát triển đô thị Matin Abdullah.