Nho Tigray ở Ethiopia giữ giá trị di truyền và lịch sử qua hàng nghìn năm

Khu vực miền núi phía bắc Ethiopia, gồm Tigray, là một trong những vùng đất nông nghiệp cổ xưa nhất châu Phi với nhiều cây trồng quan trọng như đậu và ngũ cốc teff. Trong số đó, cây nho cũng có sự hiện diện lâu đời nhưng ít được biết đến. Các nhà địa lý học, kỹ sư nông nghiệp và khảo cổ đã phối hợp nghiên cứu lịch sử canh tác nho kết hợp với khảo cổ học phát hiện nhiều di vật như hạt nho hóa thạch, bình rượu, cầu nho khắc trên đá cùng với tư liệu lịch sử cho thấy việc trồng nho đã diễn ra từ thời vương quốc Aksum cổ đại (khoảng 150 TCN - 800 SCN).

Nhóm nghiên cứu tập trung điều tra xem liệu những cây nho hiện tại ở Tigray có thể là hậu duệ của giống nho từ thời Aksumite hay không.

Khác với các vườn nho rộng lớn theo kiểu Địa Trung Hải, cây nho ở Tigray thường được trồng trong sân vườn gia đình, khuôn viên làng hoặc đất của nhà thờ. Người dân ăn nho tươi, chia sẻ với hàng xóm và dùng làm quà tặng cho các nhà thờ Chính thống giáo, đồng thời các thân cây nho cũng đóng vai trò tạo bóng mát trong mùa khô. Cây nho thường được nhân giống bằng cành ghép qua nhiều thế hệ trong cộng đồng thay vì mua giống thương mại.

Kết quả nghiên cứu hé lộ một di sản phức tạp được kiến tạo bởi quản lý nhỏ lẻ lâu dài, tập quán văn hóa và sự cách biệt địa lý ở các làng xa xôi. Giống nho mang tên Rubaksum Tsellim được xác định là một dòng gen riêng biệt có nguồn gốc gần với các giống Địa Trung Hải, phản ánh sự pha trộn giữa giống nho bản địa Aksumite và các dòng nho nhập khẩu từ Eritrea đầu thế kỷ 20.