Biểu tình dự án Ken-Betwa tại Madhya Pradesh gây chú ý với các hình thức 'chita' và 'faansi'

Tại quận Chhatarpur, bang Madhya Pradesh, Ấn Độ, các nhóm bộ lạc bị ảnh hưởng bởi dự án liên kết sông Ken-Betwa đã khởi xướng phong trào "Chita Andolan" (biểu tình đám tang) nhằm phản đối việc họ bị di dời khỏi đất đai mà không nhận được sự bồi thường thích đáng. Phong trào này bắt đầu từ ngày 3/7 bên bờ sông Barana, gần làng Kupi, với sự tham gia chủ yếu của phụ nữ bộ lạc. Ngoài hình thức đốt đống lửa phản đối, người biểu tình còn tổ chức "jal" satyagraha (biểu tình ngâm mình dưới nước) và "faansi" satyagraha (biểu tình mang tính biểu tượng bằng tấm bảng treo cổ). Đây là những hình thức biểu tình mang tính biểu tượng nhằm thu hút sự chú ý của chính quyền và dư luận về những tác động tiêu cực của dự án liên kết sông đối với cuộc sống của họ.

Ngày Chủ nhật vừa qua, cảnh sát đã can thiệp và giải tán người biểu tình tại khu vực này. Lãnh đạo phong trào biểu tình, ông Amit Bhatnagar, người đã tuyệt thực liên tục 11 ngày để phản đối dự án, đã bị chuyển đến bệnh viện vì lý do sức khỏe.

Dự án Liên kết Quốc gia Ken-Betwa là một dự án thủy lợi lớn, sử dụng hệ thống tưới tiêu ống áp lực ngầm, đang được xây dựng trên sông Ken, thuộc các quận Chhatarpur và Panna. Theo thông báo từ Bộ Jal Shakti ngày 15/12/2025, tổng kinh phí cho dự án ước tính khoảng 44.605 crore rupiah, trong đó Trung ương hỗ trợ 39.317 crore rupiah thông qua một cơ quan đặc thù là Ken–Betwa Link Project Authority (KBLPA).

Chính phủ cho biết dự án sẽ cung cấp nước sinh hoạt cho 44 triệu người tại Madhya Pradesh và 21 triệu người tại Uttar Pradesh, đồng thời phát triển 103 MW thủy điện và 27 MW năng lượng mặt trời. Tuy nhiên, dự án cũng đã gây ra nhiều phản đối từ các nhóm môi trường và cộng đồng địa phương do việc di dời dân cư, ảnh hưởng đến các khu rừng và động vật hoang dã, trong đó có Khu Bảo tồn Hổ Panna.

Ông Amit Bhatnagar cho biết những gia đình bị ảnh hưởng bởi dự án Ken-Betwa, cùng các dự án tưới tiêu Majhgaon và Runjh, đã bị tước đoạt đất đai, rừng, nguồn nước, sinh kế và bản sắc văn hóa. Một số người còn gặp phải các vụ kiện hình sự sai trái, bị trục xuất bất hợp pháp, cắt điện và phá huỷ trường học, khiến họ cảm thấy không được đảm bảo quyền lợi và công lý.

Vijay Dwivedi, Chủ tịch Phân khu Bijawar, cho biết chính quyền phát hiện cuộc biểu tình qua các báo cáo truyền thông mà không nhận được thông báo chính thức hay kiến nghị nào từ phía người biểu tình. Ông cho biết các cán bộ đã tiếp xúc và đánh giá các yêu cầu còn tồn đọng của người dân. Những bức xúc liên quan đến cư dân quận Panna sẽ được chính quyền địa phương xử lý, trong khi các vấn đề của người dân Chhatarpur sẽ do chính quyền quận đó giải quyết.

Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập trong Hội đồng lập pháp Madhya Pradesh, ông Umang Singhar, đã chỉ trích hành động của cảnh sát và bày tỏ quan ngại về việc ông Amit Bhatnagar phải nhập viện trong quá trình biểu tình.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.