Quyết định của Tòa án Hiến pháp về lệnh cấm mạng xã hội cho trẻ dưới 15 tuổi
Ngày 14/8, Tòa án Hiến pháp Pháp đã tuyên bố không chấp nhận điều khoản trong luật bảo vệ trẻ vị thành niên, theo đó cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội. Tòa án đánh giá rằng biện pháp này gây ra sự xâm phạm không tương xứng đến quyền tự do biểu đạt và giao tiếp của trẻ em trong nhóm tuổi này.
Bối cảnh ra đời và những tranh luận quanh luật
Luật ban đầu được đề xuất nhằm hạn chế những tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với sức khỏe tinh thần của trẻ em, như lo âu, trầm cảm, và rối loạn giấc ngủ. Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/9 và nhắm đến các nền tảng phổ biến như TikTok, Snapchat, X, Instagram, YouTube cùng các dịch vụ nhắn tin như WhatsApp và Messenger.
Mặc dù luật có một số ngoại lệ dành cho các trang tham khảo giáo dục hay bách khoa toàn thư trực tuyến, Tòa án cho rằng những ngoại lệ này còn quá hẹp và không đủ để bảo vệ quyền lợi của trẻ em hiệu quả.
Phản hồi và đánh giá từ các bên liên quan
Quy định cấm đã được nhiều tổ chức bảo vệ trẻ em và người dân ủng hộ, theo khảo sát của Arcom công bố tháng 7 cho thấy hơn hai phần ba trẻ 10-14 tuổi cũng tán thành việc cấm này. Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận tại Quốc hội Pháp, có nhiều tranh cãi về mức độ phù hợp và tính khả thi của biện pháp.
Hơn nữa, Tòa án Hiến pháp cũng lưu ý về nguy cơ vi phạm quyền riêng tư khi luật yêu cầu các nền tảng phải thiết lập cơ chế xác minh độ tuổi người dùng nhưng không xác định rõ cách thức thực hiện cũng như các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân.
So sánh quốc tế và xu hướng chung toàn cầu
Luật của Pháp là một phần trong xu hướng toàn cầu về quản lý mạng xã hội dành cho trẻ vị thành niên. Năm 2025, Australia là quốc gia đầu tiên cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Một số nước khác như Brazil, Indonesia, Anh và New Zealand cũng có những chính sách tương tự hoặc đang cân nhắc đưa ra.
Hiệu quả của lệnh cấm này ở Australia ghi nhận sự giảm nhẹ trong việc sử dụng mạng xã hội ở nhóm tuổi 14-15 và gia tăng ở nhóm từ 16 tuổi trở lên. Một số trẻ em đã vượt qua lệnh cấm bằng cách sử dụng tài khoản của người lớn hoặc qua mạng riêng ảo (VPN).
Ủy ban châu Âu cũng đề xuất xây dựng hệ thống cho phép trẻ em tiếp cận mạng xã hội một cách có kiểm soát, đề xuất mức độ tuổi giới hạn từ 13 tuổi tùy theo từng quốc gia thành viên.
Tiếp theo và những điểm còn bỏ ngỏ
Tòa án Hiến pháp Pháp chỉ xem xét điều khoản cấm trên mạng xã hội dành cho trẻ em dưới 15 tuổi và chưa đưa ra quyết định về quy định cấm sử dụng điện thoại di động trong trường học, cũng nằm trong cùng bộ luật.
Việc án quyết này đã khiến chính phủ phải suy nghĩ lại về cách tiếp cận bảo vệ trẻ em trên môi trường số trong khi vẫn phải tôn trọng quyền tự do cá nhân và quyền riêng tư của người dùng trẻ tuổi.
