Mexico ghi nhận hơn một triệu người di cư do thiên tai và biến đổi khí hậu giai đoạn 2013-2023

Mexico chưa có dữ liệu chính thức về tình trạng di cư cưỡng bức nội bộ liên quan đến biến đổi khí hậu và thiên tai, nhưng theo nghiên cứu đầu tiên do Hội đồng Dân số Quốc gia (Conapo) phối hợp cùng Cơ quan Liên Hợp Quốc về Người tị nạn (Acnur) thực hiện, từ năm 2013 đến 2023 đã có tổng cộng 1.037.910 trường hợp di cư xuất phát từ các nguyên nhân này.

Trong số đó, diễn biến thủy văn và khí tượng chiếm ưu thế với 773.357 trường hợp, tương đương 74,5% tổng số. Tiếp theo là các nguyên nhân địa chất với 255.490 trường hợp, chiếm 24,6%. Ngoài ra, có 9.063 trường hợp di cư liên quan đến cháy rừng, chiếm 0,9%.

Bản báo cáo cho thấy, bốn bang đứng đầu về số lượng di cư gồm Guerrero với 349.580 người (chiếm 33,7%), Oaxaca 105.494 người (10,2%), Chiapas 87.301 người (8,4%), và Baja California Sur với 66.609 trường hợp (6,4%). Hai mươi tám bang còn lại ghi nhận lượng di cư thấp hơn, trong đó có 10 bang có tỉ lệ di cư từ 25.000 đến dưới 50.000; ba bang nhận diện từ 10.000 đến dưới 25.000; và 15 bang dưới 10.000 ca di cư. Tỉnh Tlaxcala là nơi duy nhất không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến thiên tai hoặc biến đổi khí hậu. Các khu vực bị ảnh hưởng ít hơn chủ yếu nằm ở miền trong và miền bắc Mexico.

Năm 2016 ghi nhận số trường hợp di cư thấp nhất với 16.427 vụ, chiếm 1,6% tổng số. Ngược lại, năm 2017 và 2023 là hai năm có số lượt di cư cao nhất, lần lượt với 218.694 và 285.864 ca, chiếm khoảng 21,1% và 27,5% tổng số.

Sự kiện có ảnh hưởng lớn nhất là bão Otis năm 2023, khi độc lập gây ra 272.201 trường hợp di cư, tương đương 26,2% tổng số. Ngoài ra, trận động đất năm 2017 cũng ảnh hưởng đến 207.420 người di cư.

Thống kê cho biết các cơn bão nhiệt đới chiếm ưu thế lớn nhất với 650.099 trường hợp di cư, tương ứng 63,1%. Động đất là nguyên nhân của 241.828 ca di cư (23,3%), mưa lớn gây ra 86.338 ca (8,3%), và các loại thiên tai khác chỉ chiếm 5,3% còn lại.

Ở cấp độ huyện, có bốn địa phương có số người di cư vượt 25.000: Los Cabos (Baja California Sur) với 54.630; Juchitán de Zaragoza (Oaxaca) 38.402; Acapulco (Guerrero) 34.527 và Acuña (Coahuila) 32.220 người. Ngoài ra, năm huyện khác ghi nhận thống kê từ 10.000 đến dưới 25.000 người di cư, gồm Benito Juárez (Quintana Roo) với 24.292; Puerto Vallarta (Jalisco) 15.068; Ahome (Sinaloa) 12.602; Unión Hidalgo (Oaxaca) 10.707; và San Francisco Ixhuatán (Oaxaca) 10.386 trường hợp.

Dữ liệu trong báo cáo được tổng hợp từ nhiều nguồn, bao gồm cả điều tra dân số và nhà ở năm 2020. Conapo và Acnur cảnh báo rằng hiện tượng thiên tai và các điều kiện dẫn đến biến đổi khí hậu sẽ ngày càng trở nên phổ biến, gây ra nhiều hậu quả lớn không chỉ với Mexico mà còn trên toàn cầu.

Trước thực trạng này, các chuyên gia nhấn mạnh cần có các giải pháp can thiệp hiệu quả nhằm giảm thiểu thiệt hại về người, kinh tế và hạ tầng, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong tương lai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.