Chính sách giá vé hai tầng và kế hoạch thay đổi
Tại Nepal, mức giá vé bay nội địa đang áp dụng theo hệ thống hai tầng, trong đó khách quốc tế phải trả bằng đô la Mỹ với giá thường cao hơn từ hai đến ba lần so với người dân địa phương. Mức chênh lệch gia tăng tùy theo hành trình và thời điểm. Mục tiêu của kế hoạch bãi bỏ giá vé "đô la" hướng đến việc giảm giá vé cho du khách nước ngoài, thúc đẩy du lịch và hỗ trợ những kiều bào có quốc tịch nước ngoài.
Bộ trưởng Văn hóa, Du lịch và Hàng không Dân dụng Nepal, ông Khadak Raj Paudel, đã cam kết sẽ bắt đầu áp dụng chính sách mới tại các tỉnh Karnali và Sudurpaschim – nơi có nhiều điểm đến ít khách như hồ Rara, hồ Shey Phoksundo và Vườn quốc gia Khaptad – trước khi mở rộng ra toàn quốc. Tuy nhiên, kế hoạch này đang gặp trở ngại do khủng hoảng nhiên liệu liên quan đến xung đột Iran-Mỹ, và bộ du lịch hiện chưa nối lại các cuộc thảo luận chính thức về vấn đề này.
Phản ứng và những tác động có thể xảy ra
Các chủ thể trong ngành du lịch, đặc biệt là các hãng hàng không, bày tỏ quan ngại về khả năng duy trì kinh tế với chính sách giá đồng nhất. Ông Murali Dhar Joshi, Tổng thư ký Hiệp hội Hãng hàng không Nepal, cho rằng dù mức giá thấp hơn sẽ có lợi cho du lịch, nhưng về lâu dài lại không khả thi với hoạt động hãng bay.
Chính sách giá vé hai tầng được ban hành từ những năm 1970, khi hãng bay nhà nước Royal Nepal Airlines bắt đầu áp dụng giá riêng cho các chuyến bay vào núi để ngắm gần dãy Himalaya và đỉnh Everest. Sau khi mở cửa thị trường hàng không vào đầu 1990, các hãng bay tư nhân cũng duy trì chính sách này trên các chặng nội địa. Khách quốc tế lâu nay phản ánh mức giá cao không thỏa đáng và coi đó là sự phân biệt đối xử.
Ví dụ, vé khứ hồi từ Kathmandu đến Lukla, cửa ngõ lên Everest, có giá trên 250 USD cho du khách nước ngoài, cao hơn nhiều so với một số chuyến bay quốc tế đến New Delhi khoảng 200 USD và khoảng 12.000 rupee (tương đương 80 USD) dành cho người Nepal. Chặng bay từ Kathmandu đi Pokhara cũng có mức giá 225 USD cho khách nước ngoài, trong khi người dân chỉ cần trả khoảng 11.500 rupee.
Lý do và tác dụng của giá vé ‘đô la’
Ông Joshi giải thích rằng mức giá cao dành cho du khách nước ngoài thực chất phản ánh chi phí khai thác chuyến bay, đặc biệt là các sân bay có đường băng ngắn như tại Lukla và các tuyến chính như Pokhara. Doanh thu thu về từ khách trả bằng đô la dùng để bù đắp chi phí, qua đó giúp duy trì giá vé phải chăng cho hành khách địa phương.
Ông khẳng định sự nhầm lẫn khi cho rằng người dân được hưởng đặc quyền vì giá thấp, mà thực tế họ đang được hưởng giá vé được hỗ trợ chéo từ nguồn thu ngoại tệ. Về phía ông Mani Raj Lamichhane, Giám đốc cấp cao của Hội đồng Du lịch Nepal, ông cũng phản đối việc bãi bỏ nhằm đảm bảo kinh tế bền vững và cho biết nhiều quốc gia phụ thuộc vào du lịch cũng áp dụng chính sách giá tương tự.
Mức phí thấp trong nước được xem là rất quan trọng, nhất là tại những khu vực miền núi nơi đường bộ còn hạn chế, giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục và việc làm tại thành phố. Đây được xem là một lợi ích xã hội đáng kể của chính sách.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Ý kiến từ khách và doanh nghiệp du lịch
Madushika Lansakara, một người Sri Lanka làm việc tại Nepal lâu năm, chia sẻ cảm nhận hỗn hợp về mức giá hai tầng nhưng cũng thấy hợp lý khi những khoản thu thêm từ du khách giúp tài trợ cho người dân địa phương có cơ hội đi lại thuận tiện hơn.
Trong khi đó, một số doanh nghiệp du lịch lên tiếng rằng giá vé cao khiến du khách quốc tế ngần ngại khám phá nhiều điểm đến tiềm năng của Nepal. Năm nay, có một đơn kiện được nộp lên Tòa án tối cao yêu cầu bãi bỏ mức giá vé này.
Tuy vậy, những đề xuất chỉ áp dụng các mức giá khác nhau cho các tuyến bay không có đặc điểm cất cánh, hạ cánh ngắn cũng không được các hãng hàng không ủng hộ, do lo ngại về khó khăn trong quản lý và duy trì tài chính.
Tác động tài chính và bối cảnh chung của ngành hàng không Nepal
Rupesh Joshi, Giám đốc tiếp thị và bán hàng của hãng hàng không Buddha Air, cho biết mức giá vé “đô la” giúp duy trì dòng ngoại tệ quan trọng cho Nepal, giúp tài trợ cho nhập khẩu thiết yếu. Với thị trường hàng không nội địa đã thu hẹp gần 40% do giá nhiên liệu tăng cao, việc bãi bỏ giá vé hai tầng có thể đẩy ngành vào tình trạng khó khăn trầm trọng hơn.
Hãng bay cũng phải trả các chi phí như khoản vay, bảo trì và bảo hiểm bằng đô la, đồng nghĩa với việc nếu áp dụng giá vé đồng nhất sẽ khiến người dân địa phương phải chịu giá vé tăng cao hơn. Ngoài ra, câu hỏi được đặt ra là liệu chính phủ có kế hoạch điều chỉnh mức giá tại các khách sạn và các điểm du lịch được UNESCO công nhận cũng đang áp dụng giá hai tầng hay không.
Những rào cản về tài chính và quản lý khiến cho chính sách giá vé ‘đô la’ vẫn là một chủ đề gây tranh luận mạnh mẽ tại Nepal, đặc biệt khi cân nhắc giữa lợi ích du lịch và quyền lợi của người dân địa phương.
Những điều rút ra từ bài viết
- Chính sách giá vé hai tầng ở Nepal giúp duy trì giá vé rẻ cho người dân địa phương tại các sân bay miền núi và tuyến chính.
- Việc bãi bỏ giá vé ‘đô la’ có thể gây ra gánh nặng tài chính lớn cho người dân Nepal do chi phí hoạt động hàng không cao.
- Ngành hàng không Nepal đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng khi thị trường nội địa thu hẹp gần 40% do chi phí nhiên liệu tăng cao.
- Các nước phụ thuộc vào du lịch cũng áp dụng chính sách giá vé hai tầng để cân bằng doanh thu và tạo điều kiện cho dân địa phương.
- Sự khác biệt về giá vé khiến một số khách du lịch nước ngoài hạn chế khám phá các điểm du lịch ít người biết đến của Nepal.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
