Những điểm chính
- Tòa án Tối cao Ấn Độ đang xem xét lập quy trình xử lý khẩn cấp 24/7 để bảo vệ quyền sống và tự do.
- Luật sư Maheravish Rein kiến nghị mở quyền tiếp cận tư pháp ngoài giờ làm việc do nhiều hành động bất hợp pháp diễn ra vào ban đêm, ngày nghỉ.
- Công nghệ như e-filing và phiên tòa trực tuyến được xem là công cụ hỗ trợ nhưng chưa có khung pháp lý đồng bộ cho trường hợp khẩn cấp.
- Chánh án Surya Kant đề xuất tòa án có thể trả lời trong vòng một giờ đối với yêu cầu khẩn cấp.
- Việc xây dựng SOP thuộc thẩm quyền mặt hành chính của Tòa án Tối cao nhưng phải tuân thủ thủ tục tư pháp trong hệ thống liên bang.
Tòa án Tối cao đề xuất quy trình xử lý khẩn cấp ngoài giờ hành chính
Ngày 14/7/2026, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã đồng thuận xem xét việc xây dựng Quy trình Vận hành Chuẩn (SOP) nhằm cho phép công dân có thể trực tiếp yêu cầu tòa án can thiệp bất cứ thời điểm nào trong ngày, kể cả ban đêm và ngày nghỉ, trong những vụ việc ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sống và tự do cá nhân như bắt giữ trái luật, cưỡng chế phá dỡ nhà, trục xuất, bạo hành trong phòng giam hoặc các hành động của nhà nước khác.
Phiên tòa do Chánh án Surya Kant đứng đầu, xem xét đơn kiến nghị từ luật sư Maheravish Rein, nêu rõ thực trạng nhiều vụ việc giam giữ, cưỡng chế và các hành động hành chính diễn ra vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, khiến người dân không thể kịp thời tìm đến tòa án. Theo bà Rein, việc tiếp cận tư pháp chỉ giới hạn trong giờ làm việc hành chính, ngày làm việc và vài phiên xử trong kỳ nghỉ khiến nạn nhân bị từ chối sự bảo vệ kịp thời, đe dọa nghiêm trọng quyền tự do cá nhân.
Thách thức trong tiếp cận tư pháp và đề xuất công nghệ hỗ trợ
Luật sư Rein chia sẻ rằng trong nền dân chủ hiến định, quyền được bảo vệ không thể bị giới hạn bởi thời gian làm việc của tòa án, mà cần được đảm bảo liên tục để ngăn ngừa hậu quả thiệt hại không thể khắc phục. Tuy các tiến bộ về công nghệ như đăng ký điện tử, hồ sơ trực tuyến và phiên tòa trực tuyến đã cải thiện khả năng tiếp cận tư pháp từ xa, nhưng hệ thống chưa được tổ chức đồng bộ để xử lý các trường hợp khẩn cấp ngoài giờ hành chính.
Phán quyết từ thẩm phán Joymalya Bagchi cho thấy sự khác biệt trong cách thức tiếp cận công lý khi ngoài giờ hành chính so với trong giờ hành chính. Thẩm phán nhấn mạnh việc không tiếp cận tòa án đầy đủ ngoài giờ không đồng nghĩa với việc bị từ chối quyền được xét xử, bởi hiện nay với công nghệ, chỉ cần một bức thư, email hay cuộc gọi cũng có thể khởi động quá trình tư pháp.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Kiến nghị về thời gian phản hồi nhanh và cách thức tổ chức
Người đứng đầu phiên tòa, Chánh án Surya Kant, lưu ý rằng SOP nếu được áp dụng có thể giúp giảm đáng kể thời gian hồi đáp các yêu cầu khẩn cấp, đề xuất tòa án phản hồi trong vòng một giờ kể từ khi nhận được thông báo khẩn cấp. Tuy nhiên, như ý kiến của Luật sư Tổng hợp Tushar Mehta, việc xây dựng SOP nên thuộc về phạm vi quản lý hành chính của Tòa án Tối cao.
Chánh án Kant đáp lại rằng trong hệ thống liên bang, các Tòa án Tối cao bang không thuộc quyền kiểm soát hành chính của Tòa án Tối cao liên bang, do vậy việc nghiên cứu và ban hành quy trình này vẫn phải được thực hiện trong khuôn khổ thủ tục tư pháp.
Câu hỏi thường gặp
Tòa án Tối cao Ấn Độ đang cân nhắc vấn đề gì liên quan đến tiếp cận tư pháp?
Tòa án đang xem xét xây dựng một SOP để cho phép công dân có thể tiếp cận tòa án 24/7 đối với các vụ việc liên quan đến quyền sống và tự do, nhằm ngăn chặn các hành động vi phạm xảy ra ngoài giờ hành chính.
Tại sao việc mở rộng giờ tiếp nhận hồ sơ lại cần thiết?
Nhiều vụ bắt giữ, cưỡng chế và các hành động nhà nước bất hợp pháp thường diễn ra vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, khiến người dân không thể kịp thời tìm kiếm sự bảo vệ của tòa án.
Công nghệ hiện nay đã hỗ trợ như thế nào trong việc tiếp cận tư pháp?
Công nghệ như đăng ký điện tử, lưu hồ sơ điện tử và phiên tòa trực tuyến giúp cải thiện khả năng tiếp cận từ xa, nhưng chưa được tích hợp đồng bộ để xử lý các trường hợp khẩn cấp ngoài giờ.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
