Năm 2026 có thể trở thành năm nóng nhất trong lịch sử hay không?

Những năm gần đây 2023, 2024, 2025 lần lượt được ghi nhận là năm nóng thứ hai, nóng nhất và nóng thứ ba trong lịch sử khí hậu được theo dõi. Đáng chú ý, chỉ có năm 2025 là năm đầu tiên vượt qua ngưỡng nóng lên 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp – mức được các nhà khoa học cảnh báo sẽ gây ra những thay đổi khí hậu thảm khốc nếu duy trì lâu dài. Trong khi đó, năm 2023 và 2024 cũng chỉ cách rất gần mốc này với mức tăng 1,48°C và 1,47°C tương ứng, khiến mức trung bình của giai đoạn 2023-2025 lên tới 1,52°C. Dựa vào điều này, năm 2026 sẽ là cơ sở để xác nhận liệu mốc 1,5°C có trở thành trạng thái mới bình thường của khí hậu trái đất hay không.

Đầu năm 2026 cũng không kém phần nóng bỏng khi dữ liệu tính đến ngày 14 tháng 7 cho thấy nhiệt độ trung bình toàn cầu cao hơn mức thời kỳ tiền công nghiệp 1,45°C, theo dữ liệu ERA5 do Cơ quan Dự báo Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) công bố. Đây là mức nóng thứ ba dành cho nửa đầu năm, chỉ sau 2024 và 2025. Với xu hướng này, các kịch bản nhiệt độ cho nửa cuối năm 2026 trở nên rất quan trọng để xác định vị trí xếp hạng cuối năm cũng như khả năng vượt ngưỡng 1,5°C.

Để duy trì vị trí thứ ba theo xếp hạng hiện tại, nhiệt độ trung bình cho phần còn lại của năm 2026 chỉ cần đạt 1,50°C so với chuẩn tiền công nghiệp. Con số này sẽ là 1,53°C để xếp thứ hai, 1,56°C để toàn năm vượt ngưỡng 1,5°C, và 1,77°C để trở thành năm nóng nhất trong lịch sử. Theo các phân tích về xu hướng khí hậu gần đây, việc đạt mức 1,50-1,56°C cho phần còn lại năm 2026 là hoàn toàn khả thi.

Nhiệt độ trong tháng 1 và 2 năm nay đã lần lượt là 1,47°C và 1,48°C mặc dù đang trong giai đoạn La Nina – hiện tượng làm mát bề mặt đại dương Thái Bình Dương trung tâm-đông xích đạo, vốn có thể làm giảm nhiệt độ toàn cầu với độ trễ 2-4 tháng. Điều này cho thấy nhiệt độ nền toàn cầu trong các tháng mùa lạnh vẫn khá cao, gần mức 1,5°C. Vì vậy, với điều kiện La Nina sụt giảm dần và El Nino – hiện tượng làm nóng đại dương ngược lại, đã xuất hiện từ tháng 5, xu hướng nóng lên rõ ràng có chiều hướng tăng mạnh về cuối năm.

Trong năm 2023, khi El Nino cũng xuất hiện vào tháng 5, nhiệt độ trung bình từ giữa tháng 7 đến cuối năm đã đạt 1,68°C. Mặc dù tác động của El Nino thường xuất hiện với độ trễ 2-4 tháng, tháng 5 và 6 năm 2026 đã là những tháng nóng thứ hai lịch sử, qua đó cho thấy ảnh hưởng của El Nino đã nhanh chóng cân bằng và vượt qua tác dụng làm mát của La Nina. Tuy vậy, để trở thành năm nóng nhất, phần còn lại của năm phải đạt trung bình 1,77°C, mức cụ thể chỉ mới ghi nhận trong hai tháng độc lập là tháng 12 năm 2023 và tháng 2 năm 2024 với 1,78°C và 1,77°C. Mặc dù thách thức, nhiều nhà khoa học dự báo El Nino năm 2026 có thể trở thành một trong những hiện tượng mạnh nhất từng được ghi nhận, làm tăng khả năng năm 2026 phá vỡ mọi kỷ lục nhiệt độ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.