Hai tàu chở hơn 500 người Rohingya biến mất bí ẩn ngoài khơi Myanmar

Trong những tuần gần đây, hai chiếc tàu chở hơn 500 người tị nạn Rohingya đã biến mất gần như không dấu vết ngoài khơi bờ biển Myanmar. Những người này chủ yếu xuất phát từ bang Rakhine và một số đã đến từ trại tị nạn Cox’s Bazar, Bangladesh. Một tàu chở khoảng 250 người đã mất liên lạc ngay sau khi rời cảng, trong khi tàu thứ hai, với khoảng 280 người, được cho là chìm gần bờ biển Ayeyarwady vào ngày 8/7.

Hai chuyến đi diễn ra trong mùa mưa bão bắt đầu từ tháng 4, khi điều kiện thời tiết xấu, sóng to và gió lớn làm tăng nguy cơ tai nạn. Có báo cáo xác nhận ít nhất 5 thi thể đã trôi dạt vào bờ, nhưng chưa rõ có phải là hành khách trên hai tàu này hay không.

Người Rohingya là nhóm dân tộc thiểu số Hồi giáo sống tại bang Rakhine, miền tây Myanmar, thường xuyên bị kỳ thị và đàn áp. Họ không được công nhận là dân tộc riêng tại quốc gia chủ yếu theo đạo Phật này và bị coi là người di cư bất hợp pháp từ Bangladesh. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy họ hiện diện ở khu vực này từ nhiều thế kỷ trước.

Hơn 750.000 người Rohingya đã chạy sang Bangladesh năm 2017 sau chiến dịch bạo lực và đốt phá của quân đội Myanmar, hiện các trại tị nạn tại Cox’s Bazar có khoảng 1,2 triệu người Rohingya sinh sống, phần lớn là phụ nữ và trẻ em. Sự đông đúc, điều kiện sống khó khăn và thiếu thốn nguồn lực khiến nhiều người tìm con đường ra đi qua nước khác, đặc biệt Malaysia, để tìm kiếm cuộc sống an toàn hơn.

Cuộc nội chiến tại Myanmar từ sau cuộc đảo chính năm 2021 đã khiến nhóm vũ trang Arakan kiểm soát phần lớn bang Rakhine, đẩy lui quân đội chính phủ. Tuy nhiên, vùng này vẫn còn đối mặt với chiến sự liên tục, phong tỏa của chính quyền quân sự, khiến đời sống lâm vào khốn khó với thiếu hụt lương thực và năng lượng. Người Rohingya tại đây bị bắt buộc tham gia nghĩa vụ quân sự và lao động cưỡng bức, kèm theo các hạn chế đi lại và thu giữ đất đai.

Tại trại tị nạn Cox’s Bazar, tình hình không kém phần nghiêm trọng khi tệ nạn xã hội như buôn bán ma túy, bắt cóc và đe dọa chiếm quyền đang lan rộng. Thiên tai liên tiếp gây ngập lụt, sạt lở làm nhiều người chết. Hỗ trợ quốc tế giảm khiến khẩu phần ăn của người dân bị cắt giảm, gây thiếu dinh dưỡng trầm trọng, trẻ em mất cơ hội học hành và dễ bị lôi kéo vào các băng nhóm.

LHQ và các tổ chức quốc tế kêu gọi tăng cường nỗ lực tìm kiếm cứu nạn, ngăn chặn hoạt động buôn người và bảo vệ quyền lợi tị nạn trên tuyến đường biển chết người này. Đại diện UNHCR nhấn mạnh đa số người Rohingya mong muốn được trở về Myanmar khi điều kiện an toàn và trọn vẹn được đảm bảo.

Các chuyên gia và nhà hoạt động kêu gọi các nước trong khu vực, trong đó có Australia, tăng cường hỗ trợ nhân đạo cho trại tị nạn và vai trò ngoại giao nhằm thúc đẩy hồi hương an toàn, tôn trọng nhân phẩm cho người Rohingya. Tình trạng hiện nay cho thấy sự tuyệt vọng đã đẩy nhiều người chọn con đường nguy hiểm trên biển dù rủi ro cao.

Australia's Department of Foreign Affairs đã được liên hệ để lấy bình luận về sự việc.