Hành trình kỳ diệu của tuyển netball Tonga từ khủng hoảng đến Đại hội Thịnh vượng Glasgow

Năm 2014, khi Salote Sisifa trở thành Giám đốc Điều hành của tổ chức Tonga Netball, bà phải đối mặt với thực trạng gần như trống rỗng: không có đội tuyển, không huấn luyện viên, không cơ sở vật chất tập luyện. Đó là bức tranh của một môn thể thao chỉ tồn tại như trò chơi xã hội tại Tonga – quần đảo Nam Thái Bình Dương với hơn 170 đảo và 105.000 dân cư.

Tonga cách Melbourne, Australia khoảng 2.600 dặm, nơi có sân cricket nổi tiếng Melbourne Cricket Ground với sức chứa đủ để chứa gần như toàn bộ người dân đảo. Ban đầu, tuyển netball của Tonga chỉ là nhóm nhỏ, hoàn toàn không có sự chuẩn bị để thi đấu đỉnh cao.

Ngay sau khi nhậm chức, Sisifa đã cam kết đưa Tonga tham dự Đại hội Thể thao Thái Bình Dương năm 2015, dù đội tuyển phải chịu các trận thua đậm như 21-88 trước Samoa hay 27-81 trước Papua New Guinea. Bà đề nghị lãnh đạo thể thao quốc gia hỗ trợ năm năm để thực hiện cải cách căn bản, nếu không thành công bà sẽ từ chức.

Việc tìm kiếm huấn luyện viên quốc tế cũng đầy khó khăn khi chỉ nhận được duy nhất một phản hồi trong số 8 thư gửi đi. Huấn luyện viên Jaqua Pori-Makea-Simpson, người sinh ra tại New Zealand, gia nhập Tonga Netball năm 2019. Cuộc trò chuyện đầu tiên giữa Sisifa và Pori-Makea-Simpson thẳng thắn bày tỏ thực trạng tài chính eo hẹp, nhưng Sisifa vẫn khẳng định mục tiêu lọt vào top 10 thế giới vào năm 2025.