Andy Burnham ủng hộ thuế 'chết' mới để tài trợ chăm sóc xã hội, lấy cảm hứng từ trải nghiệm của cha ông

Ngay sau khi chính thức trở thành Thủ tướng Anh, Andy Burnham đã cho thấy sự quyết tâm trong việc cải cách hệ thống chăm sóc xã hội dành cho người lớn mà ông đánh giá là "hỏng hóc" và cần được sửa chữa căn bản. Ông đề xuất một loại thuế mới, thường gọi là "thuế chết", nhằm huy động nguồn tài chính để đảm bảo dịch vụ này được cải thiện đáng kể.

Burnham chia sẻ rằng ông đã nghiên cứu phương án tài trợ này từ 15 năm trước, khi còn là Bộ trưởng Y tế dưới thời Gordon Brown. Kế hoạch năm 2010 của ông đề xuất thành lập một dịch vụ chăm sóc quốc gia với nguồn kinh phí 3,6 tỷ bảng Anh, lấy từ thuế 10% áp trên tài sản thừa kế. Mặc dù bị phe Bảo thủ phản đối mạnh mẽ, gọi đây là "thuế chết", Burnham bày tỏ sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro chính trị để thực hiện mục tiêu này.

Thủ tướng Burnham nhấn mạnh rằng hệ thống chăm sóc xã hội hiện nay rõ ràng là không hiệu quả, dẫn đến nhiều gia đình phải bán nhà và tài sản nhằm chi trả cho chi phí chăm sóc. Bản thân ông đã chứng kiến sự bất ổn này thông qua quá trình chăm sóc cha mình, Roy Burnham, người bị Alzheimer ở giai đoạn tiến triển khiến ông không nhận ra con trai mình đã trở thành Thủ tướng.

Ông cũng nhấn mạnh ảnh hưởng trực tiếp của hệ thống chăm sóc xã hội yếu kém lên dịch vụ y tế công lập NHS, như tình trạng "chăm sóc hành lang" kéo dài quanh năm và áp lực lên phòng cấp cứu (A&E), khiến các dịch vụ không thể đạt chuẩn phục vụ trong vòng 4 giờ với hơn 90% bệnh nhân. Burnham cho rằng vấn đề lớn nhất là thiếu sự phối hợp và hỗ trợ từ hệ thống chăm sóc xã hội.

Vấn đề quản lý và tài chính cho chăm sóc xã hội người lớn tại Anh đã là thách thức dai dẳng đối với nhiều chính phủ, với ít nhất 22 lần cải tổ từ năm 1997 nhưng không chính sách nào giải quyết triệt để cơ sở hạ tầng của hệ thống này.

Baroness Louise Casey, người đang dẫn dắt một cuộc đánh giá độc lập về lĩnh vực này, dự kiến công bố báo cáo đầu tiên trong năm nay và đã nhận xét rằng chưa có cải cách nào "thực sự sửa chữa các nền tảng" của chăm sóc xã hội.

Andy Burnham từng đề xuất loại thuế này thay thế cho thuế thừa kế, nhằm giảm bớt gánh nặng không công bằng hiện tại. Ông lý giải rằng với cách thu hiện nay, nhiều người phải chịu phí chăm sóc xã hội một cách bất hợp lý, trong khi chính sách mới sẽ giúp người dân yên tâm hơn trong suốt cuộc đời mình.

Từ tháng 5, Burnham đã công khai kêu gọi thay thế thuế thừa kế bằng một đóng góp dành riêng cho chăm sóc xã hội, khẳng định nó không phải là yêu cầu tăng thuế mà là thay đổi phương thức đóng góp công bằng hơn.

Ông cũng nhắc đến lời hứa hồi năm 2019 của cựu Thủ tướng Boris Johnson trong việc giải quyết tận gốc khủng hoảng chăm sóc xã hội, một cam kết chưa được hoàn thành. Bên cạnh đó, kế hoạch giới hạn chi phí tối đa 86.000 bảng cho chăm sóc cá nhân mà lao động đề xuất khi lên nắm quyền năm 2024 đã bị chỉ trích và hủy bỏ vì không khả thi trong thời gian ngắn.

Những nỗ lực và cam kết mới của Burnham được đánh giá là bước đi quan trọng trong định hướng chính sách chăm sóc xã hội tại Anh trong tương lai gần, với trọng tâm là tạo ra hệ thống bền vững và công bằng hơn cho cộng đồng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.