Nắng nóng tháng 6 gây thiệt hại 2 tỷ euro cho nông dân ngũ cốc châu Âu

Đợt nắng nóng kỷ lục tại châu Âu vào tháng 6 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành nông nghiệp ngũ cốc, ước tính làm giảm giá trị sản lượng thu hoạch khoảng 2 tỷ euro (1,7 tỷ bảng Anh) và phá hủy tới 10 triệu tấn cây trồng, theo phân tích mới đây từ Coceral, hiệp hội thương mại ngũ cốc và hạt có dầu châu Âu. Các loại cây trồng chủ yếu như lúa mì, lúa mạch, ngô và yến mạch chịu tác động nặng nề, khiến sản lượng dự kiến của 27 nước EU cùng Vương quốc Anh giảm 9 triệu tấn so với dự báo trước khi có nắng nóng. Đây sẽ là mùa vụ nhỏ nhất kể từ năm 2018, với mức thiệt hại lớn hơn tổng sản lượng ngũ cốc dự báo của Áo, Ireland và Hà Lan cộng lại.

Coceral nhấn mạnh rằng nhiệt độ cao kéo dài trong tháng 6 - tháng nóng nhất từng được ghi nhận tại Tây Âu - là nguyên nhân chính gây tổn thất. Trong thời kỳ thụ phấn quan trọng, ngô chịu ảnh hưởng đáng kể, còn lúa mì bị tác động trong giai đoạn "đầy hạt", khi cây ngũ cốc cần đủ độ ẩm để phát triển đầy đủ hạt, một chu kỳ quyết định năng suất cuối cùng của mùa vụ.

Theo báo cáo từ Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU), tính theo giá hiện tại, mất mát về sản lượng ngũ cốc tương đương khoảng 2 tỷ euro. Con số này chưa bao gồm thiệt hại mở rộng như mất mùa rau củ hoặc ảnh hưởng đến chăn nuôi. Tom Lancaster, chuyên gia phân tích đất đai, thực phẩm và nông nghiệp của ECIU, nhận định: "Sự thiệt hại này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông dân, đồng thời gây áp lực đối với an ninh lương thực tại châu Âu. Tại Anh, chúng ta đã chứng kiến ba vụ mùa kém nhất trong thập kỷ qua và các đợt nắng nóng gần đây chắc chắn cũng ảnh hưởng không nhỏ tới nông dân nước này."

Tại Pháp, dự báo mất khoảng 3,4 triệu tấn ngô, tương đương khoảng 891 triệu euro thiệt hại về giá trị. Hungary và Tây Ban Nha cũng ghi nhận thiệt hại lớn lần lượt với 2,4 triệu tấn và 1,4 triệu tấn ngũ cốc bị mất.

Benoît Merlo, một nông dân tại vùng Auvergne-Rhône-Alpes (Pháp), chia sẻ rằng việc thích nghi với điều kiện khí hậu ngày càng nóng và khô trong nhiều năm qua không đủ để chống lại đợt nắng nóng hiện tại: "Nhiệt độ vượt quá 38 độ C trong nhiều tuần liền khiến mọi thứ bị phá vỡ. Tôi hy vọng năng suất một số cây trồng như đậu nành sẽ giảm ít nhất 50%, thậm chí có thể tới 70%."

Tại Vương quốc Anh, nông dân cũng báo cáo điều kiện khô hạn nghiêm trọng ở nhiều vùng sau đợt nắng nóng tháng 6 và mùa xuân ít mưa. Đặc biệt, vùng Đông Anglia và một số khu vực Đông Nam Anh bị ảnh hưởng rõ rệt, với các biến động theo vùng miền. Helen Plant, chuyên gia phân tích ngũ cốc và hạt có dầu của Ban Phát triển Nông nghiệp và Làm vườn (AHDB), cho biết: "Điều kiện khô hạn kéo dài từ tháng 4 đến phần lớn tháng 5 đã gây tổn thương cho sự phát triển mùa màng, đặc biệt là các loại cây vụ xuân và cây ngũ cốc đông có dự trữ nước hạn chế."

AHDB cho biết kết quả thu hoạch tại Anh vẫn còn chưa rõ ràng do nhiều nông dân phải thu hoạch sớm vì thời tiết nóng khô. Phó chủ tịch Liên đoàn Nông dân Quốc gia Anh, Paul Tompkins, chia sẻ: "Nông dân đang nỗ lực thu hoạch cây trồng đến sớm, tưới nước cho hoa quả và chăm sóc vật nuôi. Đây có thể tiếp tục là một mùa vụ khó khăn và tốn kém sau những đợt thời tiết cực đoan vừa trải qua trong hai năm 2024 và 2025 với cả hạn hán lẫn lũ lụt."

Thiệt hại mùa vụ tại châu Âu được dự báo sẽ làm tăng phụ thuộc vào nhập khẩu ngũ cốc, từ đó kéo giá nguyên liệu nông sản thế giới tăng cao. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn chịu ảnh hưởng bởi mùa thu hoạch ở Nam bán cầu dự kiến diễn ra cuối năm 2026 đầu năm 2027.

Tình hình thiếu hụt sản lượng ngũ cốc ở châu Âu diễn ra trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu cũng đang bị siết chặt do các khu vực miền Nam và miền Tây Mỹ đang phải đối mặt với hạn hán nghiêm trọng, ảnh hưởng tới cả sản xuất ngũ cốc và chăn nuôi gia súc.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.