Thỏa thuận hạt nhân Mỹ – Saudi Arabia làm dấy lên lo ngại chạy đua vũ khí khu vực Trung Đông

Ngày 14/6, Mỹ và Saudi Arabia đã ký kết thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự mang tính đột phá, nhằm tăng cường mối quan hệ kinh tế và an ninh giữa hai quốc gia. Bộ Năng lượng Mỹ gọi đây là "thỏa thuận lịch sử", trong đó các công ty Mỹ sẽ cung cấp công nghệ hạt nhân hiện đại cho Saudi Arabia phục vụ phát triển nhà máy điện hạt nhân.

Tuy nhiên, các chi tiết cụ thể của thỏa thuận không được công khai công bố, khiến giới chuyên gia và truyền thông Mỹ lo ngại rằng Saudi Arabia có thể được phép làm giàu uranium tại chỗ. Việc làm giàu uranium có thể giúp nước này sản xuất nhiên liệu hạt nhân cho nhà máy điện nhưng cũng đồng thời mở ra khả năng phát triển vũ khí hạt nhân nếu muốn.

Trung Đông vốn là một khu vực bất ổn, nơi căng thẳng về chính trị và quân sự đã kéo dài nhiều thập kỷ. Việc Saudi Arabia có thể sở hữu công nghệ làm giàu uranium trên lãnh thổ được coi là lần đầu tiên Mỹ cho phép một quốc gia khác tự làm giàu uranium, theo nhận định của các chuyên gia an ninh hạt nhân.

Rosemary Kelanic, giám đốc chương trình Trung Đông tại tổ chức tư vấn Defense Priorities ở Mỹ, nhận định đây sẽ là một bước đi rất đáng chú ý vì "Mỹ chưa từng giúp một quốc gia nào làm giàu uranium trên đất nước họ". Bà nhấn mạnh năng lực làm giàu uranium đồng nghĩa với nguy cơ lớn hơn trong việc phát triển vũ khí hạt nhân.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright khẳng định rằng các thỏa thuận phản ánh cam kết chung của Mỹ và Saudi Arabia trong việc tăng cường quan hệ thương mại và an ninh. Ông đảm bảo rằng thỏa thuận sẽ tuân thủ các tiêu chuẩn cao nhất về an toàn và không phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời dựa trên công nghệ và chuyên gia hạt nhân tiên tiến hàng đầu của Mỹ.

Thỏa thuận được cho là sẽ được Quốc hội Mỹ xem xét trước khi chính thức triển khai. Bộ Năng lượng nhấn mạnh đây là mối quan hệ đối tác hàng thập kỷ với quy mô đầu tư hàng tỷ USD, nhằm thúc đẩy hợp tác công nghệ và an ninh giữa hai bên.

Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Israel đang tích cực kiềm chế Iran khỏi việc làm giàu uranium và phát triển vũ khí hạt nhân. Năm vừa qua, các cơ sở hạt nhân của Iran liên tục bị không kích, và địa điểm làm giàu uranium của Tehran được coi là mục tiêu khả dĩ trong tương lai.

Việc Saudi Arabia có thể phát triển khả năng làm giàu uranium trong nước sẽ làm tăng nguy cơ đối đầu hạt nhân trong khu vực và có thể dẫn đến một cuộc chạy đua vũ khí nghiêm trọng, gây thêm bất ổn vùng Trung Đông vốn đã đầy biến động.

Truyền thông Mỹ cho biết thỏa thuận cũng đồng nghĩa với cơ hội kinh tế lớn cho các công ty Mỹ khi tham gia xây dựng nhà máy làm giàu uranium tại Saudi Arabia, mở ra nguồn thu nhiều tỷ USD cho ngành công nghiệp hạt nhân Mỹ.

Theo Daily Mirror

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.