Singapore cảnh báo công nghệ trở thành 'thực thể độc lập' khi AI thay đổi cách thức quân sự

Trong bài phát biểu tại bữa tiệc chính thức của Hội nghị chuyên đề Quốc phòng Kỹ thuật số lần thứ 4 diễn ra tại Singapore ngày 20/7/2026, Joseph Leong, Thư ký thường trực Bộ Quốc phòng Singapore, nhấn mạnh công nghệ giờ đây không còn chỉ là một công cụ thụ động mà đã trở thành một "thực thể độc lập" với khả năng thực thi các hành động một cách tự động và ở quy mô lớn. Ông cho biết lĩnh vực kỹ thuật số hiện đã chuyển đổi từ chức năng hỗ trợ thành một lĩnh vực chiến lược nơi các lợi thế được xây dựng, sự tin cậy bị thử thách và những hành động quyết định có thể được thực hiện ngay cả trước khi phát súng đầu tiên vang lên.

Leong đặc biệt đề cập đến sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), nhất là các hệ thống AI có khả năng tự động đánh giá, quyết định và thực thi các nhiệm vụ với tốc độ và quy mô vượt xa con người. Ông dẫn chứng các mô hình AI tiên tiến như Mythos của Anthropic và GPT-5 của OpenAI đang dẫn dắt sự thay đổi này, cho phép một cá nhân sử dụng các mô hình này có thể hoàn thành công việc mà trước đây đòi hỏi nhiều tháng và một đội ngũ lao động.

Với vai trò Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) năm 2027, Singapore sẽ phối hợp với các cơ quan quốc phòng trong khu vực để xây dựng sự đồng thuận nhằm triển khai các chuẩn mực do Nhóm chuyên gia chính phủ Liên Hợp Quốc (UN GGE) đề xuất, tập trung vào hành vi có trách nhiệm của các quốc gia trong không gian mạng.

Để thúc đẩy hợp tác thực tiễn về an ninh mạng trong khu vực, Singapore sẽ tổ chức Diễn tập An ninh mạng Khu vực ASEAN lần đầu tiên, song song với Hội nghị chuyên đề Quốc phòng Kỹ thuật số lần thứ 5. Sự kiện này sẽ là dịp để các quốc gia thành viên tăng cường khả năng phối hợp bảo vệ hạ tầng kỹ thuật số trọng yếu và xử lý các nguy cơ an ninh mạng chung.

Ông Leong cảnh báo sự phức tạp ngày càng tăng của môi trường địa chính trị, trong đó những cuộc xung đột phần lớn diễn ra ở mức dưới ngưỡng xung đột vũ trang, thông qua các hệ thống kỹ thuật số, hạ tầng trọng yếu và hệ sinh thái thông tin. Tình trạng thông tin giả bị dùng làm vũ khí để gây mất lòng tin vào các tổ chức và chia rẽ cộng đồng đang ngày càng phổ biến, làm mờ ranh giới giữa hòa bình và xung đột, quân sự và dân sự, cũng như giữa các nhà nước và phi nhà nước.

Chiến tranh thông tin trở thành mặt trận hoạt động liên tục với ảnh hưởng lâu dài và mức độ thiệt hại tích lũy có thể lớn hơn bạo lực truyền thống. "Chúng ta đang hướng tới kỷ nguyên các vũ khí kỹ thuật số ngày càng mạnh, trong bối cảnh sự bất định và tranh chấp ngày càng gia tăng," Thư ký thường trực Singapore nhấn mạnh.

Ông Leong nhấn mạnh sự cần thiết của các quy định và thể chế quốc tế nhằm ngăn ngừa các nguy cơ leo thang trong lĩnh vực mạng và thông tin. Các năng lực này tạo thành một "thách thức chiến lược" khi mỗi bên đều có động cơ phát triển và sử dụng để đạt lợi thế tối đa, nhưng cuộc cạnh tranh không kiểm soát sẽ dẫn đến leo thang, phổ biến vũ khí và thiệt hại lẫn nhau.

Chính vì vậy, các bên cần giảm thiểu rủi ro thông qua đối thoại, xây dựng lòng tin và chấp nhận các chuẩn mực chung. Hội nghị chuyên đề Quốc phòng Kỹ thuật số được tổ chức nhằm mục đích không chỉ là diễn đàn trao đổi, mà còn là nền tảng để các đại diện quân sự, quan chức quốc phòng, học giả và doanh nghiệp cùng chia sẻ thách thức, tìm kiếm giải pháp và xây dựng niềm tin lẫn nhau.

Singapore dự kiến sẽ củng cố Trung tâm Xuất sắc về An ninh mạng và Thông tin của ADMM (ACICE) trở thành một điểm kết nối mở, bao trùm và có ảnh hưởng trong lĩnh vực an ninh mạng và thông tin của ASEAN. Mục tiêu là tạo cầu nối thúc đẩy hợp tác thiết thực, đảm bảo hiệu quả trong bảo vệ an toàn số toàn khu vực.

Hội nghị chuyên đề năm 2026 diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Raffles City có sự đồng tổ chức của ACICE cùng Trường Nghiên cứu Quốc tế S Rajaratnam, thu hút hơn 300 quan chức quốc phòng cấp cao, học giả, chuyên gia công nghiệp và đối tác đến từ 35 quốc gia trong và ngoài ASEAN.

Ông Leong cũng nhấn mạnh rằng tương lai kỹ thuật số sẽ không chờ đợi chúng ta chuẩn bị sẵn sàng mà đòi hỏi chúng ta phải thích nghi nhanh chóng, duy trì tính trách nhiệm của con người và kiểm soát sự leo thang trong cuộc đua công nghệ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.