Những điểm chính
- Tòa Phúc Thẩm Abuja duy trì lệnh cấm INEC công nhận đại hội cấp bang do nhóm David Mark dẫn đầu tổ chức của ADC.
- Quyết định ảnh hưởng tới ứng cử viên tổng thống ADC, trong đó có cựu Phó Tổng thống Atiku Abubakar, cho cuộc bầu cử 2027.
- Tòa xác định quyền tổ chức đại hội cấp bang thuộc về các ủy ban điều hành bang được bầu, không phải nhóm tạm quyền quốc gia.
- Tòa nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong bảo vệ nền dân chủ và ngăn chặn vi phạm hiến pháp của các đảng phái.
- Thẩm phán liên bang trước đó khẳng định nhóm tạm quyền không có thẩm quyền bổ nhiệm các ủy ban tổ chức đại hội cấp bang.
Tòa Phúc Thẩm duy trì lệnh ngăn chặn INEC công nhận đại hội ADC của nhóm David Mark
Ngày 26/6, Tòa Phúc Thẩm ở Abuja đã khẳng định phán quyết của Tòa Liên bang cấm Ủy ban Bầu cử Quốc gia Nigeria (INEC) công nhận các đại hội cấp bang do các ủy ban được nhóm lãnh đạo tạm thời của Đảng Dân chủ Châu Phi (ADC), do ông David Mark đứng đầu, tổ chức. Quyết định này được đưa ra theo đa số phiếu (2-1) của ban thẩm phán ba người.
Thẩm phán Okon Abang, người đưa ra phán quyết đa số, cũng giữ nguyên lệnh từ Tòa Liên bang do thẩm phán Joyce Abdulmalik ban hành ngày 29/4, ngăn nhóm lãnh đạo của ông Mark can thiệp vào nhiệm kỳ và chức năng của các tổ chức điều hành cấp bang đã được bầu của ADC. Tòa cho rằng trách nhiệm tổ chức đại hội cấp bang thuộc về các ủy ban điều hành bang được bầu, không thuộc về lãnh đạo quốc gia.
Ý nghĩa quyết định đối với nội bộ ADC và chính trường Nigeria
Hai thẩm phán Abang và Donatus Okorowo đưa ra phán quyết đa số, cấm INEC công nhận kết quả đại hội do nhóm của ông Mark tổ chức. Trong khi đó, Thẩm phán Abba Mohammed phản đối và cho rằng vụ việc là chuyện nội bộ không có cơ sở pháp lý để can thiệp. Quan điểm đa số của tòa đánh dấu một bước ngoặt khi phán quyết có thể tác động đến tư cách ứng cử viên tổng thống của các nhân vật như cựu Phó Tổng thống Atiku Abubakar và các ứng viên khác của ADC trong đại hội quốc gia do nhóm ông Mark tổ chức trước thềm bầu cử 2027.
Tòa Liên bang trước đó đã công nhận sự tồn tại hợp pháp của nhiệm kỳ bốn năm của các ủy ban điều hành cấp bang và kêu gọi tổ chức đại hội đúng quy trình và một đại hội toàn quốc hợp pháp.
Cuộc tranh cãi pháp lý xoay quanh quyền lực tổ chức đại hội cấp bang
Vụ kiện phát sinh do một số thành viên ADC phản đối việc nhóm lãnh đạo tạm quyền do ông Mark chỉ định thành lập các ủy ban tổ chức đại hội cấp bang. Các nguyên đơn cho rằng việc bổ nhiệm này vi phạm nghiêm trọng điều lệ đảng, bởi chỉ các cơ quan đảng hợp pháp được bầu mới có thẩm quyền tổ chức đại hội. Các nguyên đơn đại diện cho các chủ tịch bang và ủy ban điều hành bang của ADC, trong khi phía bị kiện gồm ADC, ông Mark và các lãnh đạo đảng cũng như INEC.
Tòa Phúc Thẩm nhấn mạnh vai trò của pháp luật trong việc bảo vệ nền dân chủ
Phán quyết của Tòa Phúc Thẩm nêu rõ việc can thiệp của tòa án là cần thiết để ngăn chặn hỗn loạn và bảo vệ nền dân chủ Nigeria. Tòa viện dẫn một phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao trong cuộc khủng hoảng lãnh đạo đảng Dân chủ Nhân dân (PDP), khẳng định vụ việc ADC không đơn thuần là chuyện nội bộ đảng. Khi có dấu hiệu vi phạm hiến pháp, quyền can thiệp của tòa được mở rộng để bảo đảm pháp luật được tôn trọng.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Phán quyết bác bỏ đơn kháng cáo do ADC đệ trình nhằm nhằm hủy bỏ phán quyết của Tòa Liên bang.
Phán quyết từ Tòa Liên bang làm rõ giới hạn quyền lực của nhóm lãnh đạo tạm quyền
Trước đó, Tòa Liên bang do thẩm phán Abdulmalik đứng đầu đã tuyên rằng Hiến pháp Nigeria năm 1999 và điều lệ ADC không trao quyền cho nhóm lãnh đạo tạm quyền do David Mark đứng đầu được thành lập ủy ban tổ chức đại hội cấp bang. Bà nhấn mạnh các khiếu nại hợp pháp của nguyên đơn, liên quan đến vi phạm điều lệ đảng và các quy định pháp luật quốc gia, cần được tòa xem xét kỹ lưỡng.
Tòa cũng trích dẫn Điều 223 Hiến pháp Nigeria yêu cầu các đảng phái tổ chức bầu cử định kỳ dựa trên nguyên tắc dân chủ. Điều 23 điều lệ ADC quy định các cán bộ quốc gia và bang chỉ được làm nhiệm kỳ tối đa hai lần, tổng cộng không quá tám năm. Thẩm phán Abdulmalik nêu rõ tòa án có thể can thiệp khi có vi phạm rõ ràng các quy định pháp lý hoặc điều lệ đảng, dù thông thường không thích can thiệp vào chuyện nội bộ đảng.
Quyết định của Tòa Phúc Thẩm cho thấy sự giám sát pháp lý đang được siết chặt đối với các hoạt động nội bộ đảng phái chính trị tại Nigeria, nhằm bảo vệ tính minh bạch và nguyên tắc dân chủ trong bối cảnh chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.
Câu hỏi thường gặp
Tòa Phúc Thẩm đã quyết định gì về đại hội ADC do nhóm David Mark tổ chức?
Tòa Phúc Thẩm duy trì lệnh ngăn INEC công nhận các đại hội cấp bang do nhóm David Mark tổ chức.
Quyền tổ chức đại hội cấp bang thuộc về ai theo phán quyết của tòa án?
Quyền tổ chức đại hội cấp bang thuộc về các ủy ban điều hành bang được bầu, không phải nhóm lãnh đạo tạm quyền quốc gia.
Phán quyết này ảnh hưởng thế nào đến cuộc bầu cử 2027?
Phán quyết có thể ảnh hưởng đến tư cách ứng cử viên tổng thống ADC như ông Atiku Abubakar do ông David Mark dẫn đầu tổ chức đại hội.
Tòa án căn cứ vào điều gì để can thiệp vào vụ việc nội bộ đảng ADC?
Tòa can thiệp khi có vi phạm hiến pháp hoặc điều lệ đảng rõ ràng, vì vụ việc liên quan đến xung đột về quyền lực và vi phạm pháp luật.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
