Giá dầu vượt 95 USD mỗi thùng do căng thẳng Trung Đông leo thang

Giá dầu thô đã vượt mốc 95 USD mỗi thùng lần đầu tiên trong vòng sáu tuần qua, trong bối cảnh xung đột kéo dài giữa các bên tại Trung Đông tiếp tục đe dọa gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Vào ngày thứ Tư, giá dầu Brent đạt 95,24 USD trước khi hạ nhẹ còn 94,40 USD vào buổi trưa, tăng hơn 3% so với ngày trước đó.

Căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran xung quanh eo biển Hormuz đang gây áp lực lớn lên thị trường dầu mỏ. Đồng thời, lực lượng Houthi từ Yemen cũng đe dọa tấn công các tàu chở dầu của Saudi Arabia qua eo biển Bab el-Mandeb, một trong những tuyến vận chuyển quan trọng của dầu mỏ thế giới.

Giá Brent từng đạt đỉnh 126 USD mỗi thùng vào tháng Tư khi cuộc xung đột gia tăng, nhưng đã giảm xuống còn khoảng 71 USD vào đầu tháng Bảy. Tuy nhiên, khi cuộc chiến lại bùng phát những ngày gần đây, giá dầu đã tăng mạnh.

Trong tháng này, Mỹ đã tiến hành 11 đêm tấn công nhằm vào Iran, nhắm vào các kho chứa máy bay và lưu trữ drone, dù các nỗ lực ngoại giao đã diễn ra để cứu vãn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Cựu Tổng thống Donald Trump cảnh báo các cuộc tấn công sẽ càng gia tăng trong một cuộc chiến đã khiến Mỹ tiêu tốn 37,5 tỷ USD.

Sự tăng vọt về giá dầu trong tháng qua được đánh giá là mức tăng nhanh nhất kể từ các cuộc tấn công Mỹ và Israel nhằm vào Tehran hồi tháng Ba, khi các luồng xuất khẩu dầu qua Hormuz bị gián đoạn. Các nhà phân tích tại Goldman Sachs cảnh báo nếu xuất khẩu qua Hormuz không được khôi phục, giá dầu có thể chạm mức 120 USD mỗi thùng vào cuối năm nay.

Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Fatih Birol, cảnh báo thị trường dầu toàn cầu chưa thể chủ quan dù hiện vẫn còn các yếu tố đệm như việc các thành viên IEA đang giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp, và nỗ lực của Saudi Arabia cùng Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất trong việc xuất khẩu dầu qua các tuyến đường thay thế.

Thêm vào đó, các nước sản xuất dầu ở châu Âu và châu Mỹ cũng đã tăng xuất khẩu, trong khi các quốc gia tiêu thụ lớn như Trung Quốc đã giảm mua từ thị trường toàn cầu. Những yếu tố này giúp ngăn giá dầu leo thang đến mức cao như lo ngại ban đầu, bất chấp IEA đánh giá đây là sự gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, sự suy giảm trong mua bán dầu đã khiến nhiều nhà máy lọc dầu giảm công suất, gây ra lo ngại về nguồn cung nhiên liệu và hoá phẩm. Theo ông Birol, dù xuất khẩu dầu thô tại vùng Vịnh tăng lên trong thời gian ngắn của lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran, sản lượng các nhiên liệu đường bộ vẫn ở mức thấp, tạo áp lực lớn lên thị trường xăng và dầu diesel.

Mặc dù xuất khẩu khí đốt từ Mỹ và Canada tăng giúp bù đắp khoảng 70% lượng cung khí mất qua eo biển Hormuz, tình trạng thiếu hụt dự kiến còn kéo dài trước mùa đông khi các nước châu Âu đẩy mạnh tích trữ khí đốt dự phòng.

Ông Birol nhấn mạnh việc tìm kiếm một giải pháp cho xung đột hiện nay, bao gồm việc mở lại hoàn toàn và vô điều kiện eo biển Hormuz, là điều cần thiết để tránh nguy cơ suy giảm hơn nữa về an ninh năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh giá dầu tăng do chiến tranh Iran, công ty dầu khí quốc doanh Na Uy Equinor công bố lợi nhuận gần gấp đôi, đạt 11,5 tỷ USD trong quý II năm nay, phản ánh sự ảnh hưởng của xung đột đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Giá dầu tăng cao đang tác động sâu rộng tới nhiều mặt của thị trường năng lượng, từ nguồn cung, xuất khẩu đến lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời đặt ra thách thức lớn cho ổn định kinh tế và an ninh năng lượng khu vực cũng như toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.