Chuyến thám hiểm Đại học Trôi nổi Bắc Cực trở về sau hành trình khám phá quần đảo cực bắc Nga

Mặc dù gặp nhiều thay đổi kế hoạch và phải tạm dừng các nhiệm vụ trên bờ vì thời tiết khắc nghiệt, đoàn đã hoàn thành tất cả các công việc đã lên kế hoạch. Họ thực hiện kỷ lục 4 chuyến khảo sát bờ biển trên quần đảo Franz Josef Land và tái khảo sát các đảo Hooker và Heiss, những nơi chưa được thám hiểm kể từ năm 2021. Thông tin thu thập được dự kiến sẽ bổ sung đáng kể kiến thức về hệ sinh thái Bắc Cực.

Tàu Professor Molchanov đã di chuyển khoảng 3.000 hải lý trong suốt hành trình. Các nhà khoa học tiến hành khảo sát tại 48 trạm hải dương học trải dài theo bốn tuyến đo vận động nước. Mỗi tuyến gồm nhiều điểm cố định thu thập mẫu nước và đo đạc để xác định sự xâm nhập của dòng nước Đại Tây Dương ấm và mặn vào khu vực Bắc và Trung Đông biển Barents.

Kết quả xét nghiệm thủy hóa học đã xác định đầy đủ ba nhóm nước đặc trưng của khu vực. Các chuyên gia cũng thu thập mẫu nghiên cứu hệ thống cacbonat biển và dòng chảy carbon dioxide giữa nước và khí quyển. Đây là dữ liệu quan trọng phục vụ việc đánh giá vai trò điều hòa khí hậu của đại dương và tác động của biến đổi khí hậu đến quá trình này.

Lần đầu tiên, các nhà khoa học của Đại học Trôi nổi Bắc Cực tiến hành quan sát hệ sinh vật đáy biển tại các điểm nghiên cứu trước đây, như vịnh Tikhaya trên đảo Hooker, nơi các mẫu vật thu thập từ Viện Sinh học biển Murmansk vào năm 2006 được so sánh để đánh giá biến đổi trong hơn 20 năm.

Ở vịnh Sommerville của đảo Prince George Land, đoàn thu thập các mẫu sinh vật đáy biển lần đầu tiên với các đại diện lớn như cua Chionoecetes opilio, tôm bắc cực, sao biển Ophiurida, sao nhổ, san hô mềm cùng nhiều loài giun nhiều tua và hai mảnh vỏ. Những dữ liệu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự đa dạng và sức khỏe hệ sinh thái vùng biển Bắc Cực.

Đoàn vi sinh vật học thu thập mẫu để tìm hiểu vai trò truyền các bệnh truyền nhiễm qua các loài chim biển. Tại các khu vực làm tổ ở Novaya Zemlya và Franz Josef Land, họ ghi nhận 22 loài chim biển, trong đó có một đàn chim kittiwake được phát hiện lần đầu tại vịnh Sommerland trên đảo Prince George Land.

Alexander Saburov cũng cho biết đoàn xác nhận 15 loài chim đang sinh sản tại khu vực khảo sát. Ngoài ra, trong chuyến đi, các nhà khoa học quan sát hơn 90 lần với 13 loài động vật có vú biển, trong đó 7 loài được liệt kê trong Sách Đỏ Nga. Các ghi nhận đặc biệt gồm cá voi đầu bò đơn lẻ và một con cá tê giác đực xuất hiện ở vùng nước không băng giữa Novaya Zemlya và Franz Josef Land.

Chuyến đi cũng ghi nhận sự xuất hiện của 4 cá thể gấu Bắc Cực được đánh giá có trạng thái dinh dưỡng tốt. Lần đầu tiên, các chuyên gia côn trùng học tiến hành khảo sát đặc biệt trên tất cả các đảo mà đoàn ghé thăm thuộc quần đảo Franz Josef Land. Theo chuyên gia Andrey Przyboro của Viện Động vật học Viện Hàn lâm Khoa học Nga, hệ động vật côn trùng ở đây rất nghèo nàn, kém đa dạng so với quần đảo Spitsbergen và đảo Severny của Novaya Zemlya do điều kiện khí hậu khắc nghiệt và độ biệt lập cao.

Chuyến thám hiểm lần thứ 20 của Đại học Trôi nổi Bắc Cực kéo dài từ ngày 1 đến 22 tháng 7 năm 2026 trên tàu nghiên cứu Professor Molchanov. Dự án được tổ chức bởi Đại học Liên bang Bắc Cực Lomonosov và Cục Khí tượng Thủy văn và Giám sát Môi trường phía Bắc (Sevhydromet). Các đối tác tài trợ chính gồm Bộ Khoa học và Giáo dục Đại học Liên bang Nga, Hội Địa lý Nga, ngân hàng VTB, tập đoàn Norilsk Nickel và Trung tâm điều phối Đại học Trôi nổi đặt tại Viện Vật lý và Công nghệ Moscow (MIPT).

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.