CNDH Mexico công bố khuyến nghị gây tranh cãi về vụ mất tích 43 sinh viên Ayotzinapa

Ngày 2 tháng 7 vừa qua, Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Mexico (CNDH) công bố Khuyến nghị số 208VG/2026, gồm tổng cộng 867 trang nội dung, trong đó CNDH đưa ra những chỉ trích nhằm vào các nhóm điều tra độc lập và các tổ chức nhân quyền đồng hành cùng gia đình 43 sinh viên Trường Sư phạm Ayotzinapa mất tích trong hai ngày 26 và 27 tháng 9 năm 2014. Những cá nhân và tổ chức bị nêu tên cụ thể gồm nhóm Chuyên gia Đa ngành Độc lập (GIEI), ông Alejandro Encinas Rodríguez – Chủ tịch Ủy ban Vì sự Thật và Tiếp cận Công lý Vụ Ayotzinapa (Covaj), cùng các tổ chức phi chính phủ như Trung tâm Nhân quyền Pro, Trung tâm Nhân quyền Tlachinollan và Fundar. Đáng chú ý, các gia đình nạn nhân không được thông báo trước về nội dung khuyến nghị trước khi nó được công bố rộng rãi, dù chính họ là nguyên đơn trong hồ sơ CNDH/PRESI/2022/505/Q/VG gửi lên CNDH.

Khuyến nghị tập trung phản bác hai luồng thông tin trái ngược liên quan đến vụ việc: "Sự thật lịch sử" cho rằng Trường Sư phạm Ayotzinapa bị nhóm tội phạm có tổ chức thâm nhập và trách nhiệm chủ yếu thuộc về chúng cùng cảnh sát địa phương; còn "Phản sự thật lịch sử" lại chuyển trách nhiệm sang quân đội với luận điểm có lính quân sự thâm nhập vào sinh viên và đây là nguyên nhân dẫn tới vụ việc. GIEI trong báo cáo thứ 6 cũng nhận định rằng không phải nhóm tội phạm mà chính các thành viên quân đội hoạt động như người cung cấp tin đã thâm nhập vào sinh viên Ayotzinapa. Tuy nhiên, CNDH cho rằng các kết luận được Covaj dưới sự điều hành của ông Encinas là dựa trên suy đoán và kết luận chủ quan thiếu bằng chứng vật chất, nhằm đổ lỗi cho quân đội trong sự kiện này.