Cá kình hợp sức phá vỡ cá mặt trời khổng lồ thành hàng ngàn mảnh

Các nhà nghiên cứu đã ghi lại cảnh cá kình (hay cá sát thủ) sử dụng một kỹ thuật săn mồi chưa từng được quan sát trước đây. Chúng phối hợp cùng nhau để giữ và đâm mạnh vào cá mặt trời khổng lồ, loài cá xương nặng nhất thế giới, khiến con mồi tan rã thành hàng ngàn mảnh nhỏ.

Hiện tượng này diễn ra hai lần cách nhau hơn một năm, đều tại Vịnh California. Các chuyên gia cho rằng cách thức này có thể giúp cá kình trẻ tuổi dễ dàng tiếp cận thức ăn hơn hoặc cũng có thể là một hành vi chơi đùa với con mồi - điều mà loài cá này đã được biết đến.

Cá mặt trời là một trong những loài cá xương lớn nhất thế giới, có thể dài trên 3 mét và nặng tới 2.000 kg. Chúng thường nổi lên mặt biển để nghỉ ngơi, điều chỉnh thân nhiệt hoặc nhờ các động vật khác làm sạch ký sinh trùng trên da. Khi ở mặt nước, cá mặt trời trở thành mục tiêu dễ dàng cho những kẻ săn mồi như cá kình.

Trong sự kiện đầu tháng 7/2024, nhà khoa học Kathryn Ayres ghi nhận nhóm cá kình gồm cá con và cá trưởng thành cùng săn một con cá mặt trời đuôi nhọn. Một con cá kình cái giữ con mồi bằng đuôi, còn một con cá kình đực bơi với tốc độ cao lao vào đâm mạnh con cá trước khi con cái thả ra. Áp lực từ cú đâm khiến thân cá mặt trời vỡ tan thành hàng ngàn mảnh nhỏ phân tán trong nước.

Cá con sau đó ăn các mảnh nhỏ, còn cá kình trưởng thành ăn các phần lớn của con mồi. Một năm sau, tháng 9/2025, nhiếp ảnh gia thiên nhiên Hector Franz lại ghi hình được cảnh tương tự với một nhóm cá kình khác, được các nhà nghiên cứu xác nhận có hành vi tương đồng.

Các nhà khoa học nhận định cá mặt trời đã chết trước khi bị đâm, cho thấy mục đích của hành vi không phải là giết mồi mà để phá vỡ thân cá thành mảnh nhỏ. Theo tiến sĩ Ayres, hành động này vừa có thể giúp các cá kình trẻ ăn uống dễ dàng hơn, vừa có thể là trò chơi với thức ăn, bởi cá kình nổi tiếng là biết chơi đùa với con mồi.

Hành vi diễn ra rất bài bản và phối hợp chặt chẽ khi một con giữ con mồi ổn định còn con kia tấn công với lực đủ mạnh để làm tan rã cá. Ngoài ra, cá kình cũng thường chia thức ăn cho con non và cá trẻ trong nhóm, hành vi này càng làm nổi bật tầm quan trọng của việc chia sẻ và học hỏi trong cộng đồng săn mồi của chúng.

Khi cá mặt trời bị phá vỡ, lớp da gelatin cùng các vi sinh vật trên thân con cá sẽ lan tỏa vào nước. Điều này có thể khiến vi sinh vật của cá mặt trời tiếp xúc với vi khuẩn của cá kình, dù lợi ích tiềm năng của hiện tượng này vẫn chưa được làm rõ.

Nghiên cứu hiện chỉ ghi nhận hành vi này ở cá mặt trời đuôi nhọn, chưa rõ loài cá khác trong họ cá mặt trời có phản ứng tương tự hay không. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng chưa biết liệu cùng một nhóm cá kình có thực hiện hành vi này trong cả hai lần ghi nhận hay không.

Tiến sĩ Ayres nhấn mạnh việc thu thập thêm hình ảnh chất lượng cao để xác định cá thể cá kình và đánh giá mức độ phổ biến của hành vi này là rất cần thiết. "Chúng ta vẫn tiếp tục khám phá các kỹ thuật săn mồi và chế biến thức ăn mới của cá kình - một trong những kẻ săn mồi biểu tượng của đại dương," bà nói.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.