Mỹ áp dụng thuế mới đẩy Ấn Độ đối đầu với các đối thủ cạnh tranh trong thương mại

Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã khởi động lại quy trình áp thuế mới dựa trên Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974, nhằm ngăn chặn hàng hóa nhập khẩu được sản xuất thông qua lao động cưỡng bức. Sáng kiến này được thực hiện sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế trước đó áp theo luật IEEPA là bất hợp pháp vào tháng 2. Từ ngày thứ Sáu, Mỹ đã bắt đầu áp đặt thuế mới vào hàng hóa từ 60 quốc gia xuất khẩu chính, vì những nước này không có động thái hiệu quả để ngăn chặn sản phẩm có nguồn gốc lao động cưỡng bức lọt vào thị trường Mỹ.

Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ chính phủ Trung Quốc sử dụng lao động nhà tù cưỡng bức tại khu vực Tân Cương để sản xuất hàng hóa, rồi đưa các sản phẩm này vào chuỗi cung ứng toàn cầu, làm lan rộng sự liên quan của Trung Quốc đến lao động cưỡng bức trên toàn thế giới. Mục tiêu chính của Mỹ trong chính sách này là buộc các quốc gia giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong thương mại và chuỗi cung ứng.

Chính phủ Mỹ phân loại các quốc gia theo một cơ cấu thuế bốn tầng được xác định dựa trên biện pháp và hiệu quả ngăn chặn hàng hóa lao động cưỡng bức. Mức thuế này không chỉ dựa trên yếu tố người lao động mà còn mang dấu ấn địa chính trị rõ rệt. Trong số 60 quốc gia bị điều tra, các nhóm được ưu tiên thấp nhất là Liên minh châu Âu (EU) và Đài Loan, trong khi Việt Nam và Trung Quốc rơi vào nhóm chịu mức thuế cao nhất.

Ấn Độ thuộc nhóm thứ hai với mức thuế bổ sung 10% trên thuế suất tối huệ quốc (MFN). Theo USTR (Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ), tỷ lệ thuế này giảm so với đề xuất ban đầu 12,5% nhờ những cải thiện trong chính sách của Ấn Độ như nâng cao nhập khẩu năng lượng từ Mỹ và sửa đổi luật thương mại cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất từ lao động cưỡng bức. Cùng nhóm với Ấn Độ còn có Argentina, Bangladesh, Cambodia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka, Anh và Trinidad và Tobago.

Trong khi đó, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ nằm trong nhóm thứ ba với mức thuế 12,5%, nhưng chỉ áp dụng khi thuế MFN của sản phẩm dưới mức này. Nhóm chịu mức thuế nặng nhất gồm 38 quốc gia, trong đó có Việt Nam và Trung Quốc, bị áp thêm 12,5% thuế trên mức MFN. Điều này khiến các đối thủ của Ấn Độ chịu thiệt hại lớn hơn, mở ra cơ hội cho Ấn Độ trong việc chuyển hướng nguồn cung xuất khẩu.

Dù các dự báo ban đầu cho rằng biện pháp thuế mới có thể làm giảm xuất khẩu hàng hóa của Ấn Độ sang Mỹ, số liệu từ Bộ Thương mại Ấn Độ lại cho thấy xuất khẩu thực tế vào Mỹ tăng nhẹ 0,9%, tương đương 801,7 triệu USD, từ 86,5 tỷ USD năm trước lên 87,3 tỷ USD trong thời gian áp dụng thuế mới. Tuy nhiên, con số này chủ yếu nhờ vào sự tăng trưởng mạnh của các sản phẩm trong danh sách được loại trừ khỏi thuế, chủ yếu là dược phẩm và hàng điện tử.

Theo báo cáo của Indian Council for Research on International Economic Research (ICRIER), xuất khẩu các mặt hàng nằm trong danh sách loại trừ tăng 24,5%, từ 29,4 tỷ USD lên 36,6 tỷ USD, trong khi xuất khẩu các mặt hàng không được loại trừ lại giảm 11,2%, từ 57,1 tỷ USD xuống 50,7 tỷ USD, phản ánh ảnh hưởng thực sự của những chính sách thuế này đối với hoạt động thương mại.

Báo cáo ICRIER cũng chỉ ra rằng mặc dù Ấn Độ đang tích cực tìm kiếm các thị trường mới qua các hiệp định thương mại tự do, năng lực của các thị trường thay thế để hấp thụ lượng xuất khẩu bị giảm từ Mỹ là không đồng đều, với nhiều sản phẩm chưa tìm được đầu ra tương ứng. Điều này cho thấy sự phụ thuộc của Ấn Độ vào thị trường Mỹ vẫn còn khá lớn và đòi hỏi chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu hiệu quả hơn trong tương lai.

Theo The Indian Express

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.