Hơn 30 người Nigeria ở tù Tanzania cần sự can thiệp của Chính phủ liên bang

Hai người Nigeria mới được trả tự do từ các nhà tù Tanzania, Okechukwu và Henry, đã bày tỏ mong muốn Chính phủ Liên bang Nigeria can thiệp nhằm đảm bảo việc chuyển giao những người Nigeria vẫn đang chịu án phạt hoặc bị xét xử tại các cơ sở giam giữ ở Tanzania. Họ nhấn mạnh điều kiện giam giữ khó khăn, không có chế độ ân xá cho người nước ngoài và tiến trình xét xử kéo dài đang làm tình trạng của các tù nhân trở nên tồi tệ hơn.

Cả hai cho biết hiện có hơn 30 người Nigeria bị giam giữ tại nhiều nhà tù khác nhau ở Tanzania, trong đó hơn 20 người đang ở Nhà tù Trung tâm Ukonga tại Dar es Salaam. Họ kêu gọi Chính phủ sớm tận dụng thỏa thuận chuyển tù giữa Nigeria và Tanzania để đưa các tù nhân này trở về nước.

Okechukwu, người vừa được trả tự do và trở về Nigeria sau 15 năm thụ án tù vì tội liên quan đến ma túy, cho biết ông và ba người Nigeria khác từng bị kết án 30 năm tù nhưng sau khi một người trong số họ tử vong lúc đang thụ án, ba người còn lại tiếp tục thi hành án. Tanzanian yêu cầu thụ án ít nhất 20 năm và ông đã có ba lần kháng cáo không thành công trước khi được giảm án tính từ ngày vào tù hồi năm 2011.

Bên cạnh đó, vào năm 2020, Tổng thống Tanzania đã ban hành chính sách khoan hồng chung, rút ngắn án tù cho những người bị kết án từ 30 năm xuống còn 25 năm. Nhờ đó, Okechukwu được trả tự do và chuyển về Nigeria năm 2024. Tuy nhiên, ông cùng những người khác phải tự mua vé máy bay để về nước trong khi bị giữ tại trung tâm di dân ba tuần.

Henry cũng chia sẻ rằng ông bị bắt năm 2016 với cáo buộc buôn lậu ma túy và phải trải qua sáu năm xét xử trước khi bị kết án tù chung thân. Sau đó, ông được tòa kháng cáo tuyên vô tội và được trả tự do, nhưng không thể hoàn tất mọi thủ tục đi kèm trước khi bị trục xuất về Nigeria vào tháng 10 năm 2025.

Cả hai cựu tù nhân đều xác nhận số người Nigeria trong các nhà tù Tanzania rất lớn, nhiều người phải chịu án phạt dài hạn hoặc bị giam giữ trong điều kiện kém. Okechukwu cho biết Nhà tù Trung tâm Ukonga là nơi giam giữ hơn 20 người Nigeria, trong đó có bốn người chịu án tù chung thân và những người còn lại bị kết án từ 20 đến 32 năm tù. Ngoài ra, một số tù nhân khác đang bị giam tại các nhà tù khu vực.

Henry nhấn mạnh nhiều tù nhân phải chịu hình phạt nặng nề mà không có cơ hội ân xá hoặc để minh oan. Ông cũng đề cập đến luật "sở hữu" ma túy của Tanzania, theo đó những người có mặt tại nơi phát hiện ma túy đều bị bắt giữ, kể cả khách thăm nếu không thể chứng minh vô tội.

Điều kiện sức khỏe cho các tù nhân rất đáng lo ngại khi có người phải gắn ống dẫn do bệnh tật, vài trường hợp tử vong vì các bệnh như cao huyết áp và bệnh gan. Các tù nhân cũng phải tự chi trả các khoản phí pháp lý, bởi chính phủ Tanzania không cung cấp luật sư miễn phí cho người bị giam.

Okechukwu và Henry đều khẳng định rằng nhà tù Tanzania có quy định về chuyển giao tù nhân người nước ngoài để họ tiếp tục thi hành án ở quê hương, tuy nhiên, quá trình này cần có sự khởi xướng từ phía Nigeria. Đây không phải là điều do cơ quan Tanzania tự thực hiện mà phụ thuộc vào yêu cầu chính thức của Nigeria.

Okechukwu dẫn chứng trong thập niên 1990, Nigeria từng phối hợp chuyển giao tù nhân từ Thái Lan, và gần đây là từ Ethiopia. Ông ước tính tổng số người Nigeria bị kết án tại Tanzania không vượt quá 200 người và hiện chỉ khoảng 50 người đang thụ án.

Cả hai cũng kiến nghị Bộ Ngoại giao Nigeria sớm làm việc với phía Tanzania nhằm bảo vệ quyền lợi công dân. Họ nhấn mạnh nhiều trường hợp chưa bắt đầu xét xử có điều kiện giam giữ kém hơn rất nhiều, do vậy, cần hỗ trợ sớm về phương tiện di chuyển và phối hợp giải quyết hồ sơ tù nhân.

Hiện các tổ chức nhân quyền cũng liên tục kêu gọi chính phủ Nigeria tăng cường dịch vụ lãnh sự cho người bị giam giữ ở nước ngoài và thúc đẩy các thỏa thuận song phương về chuyển tù.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.