Bốn nhà toán học xuất sắc được trao tặng Huy chương Fields 2026 cho thành tựu đột phá

Tại Đại hội Toán học Quốc tế diễn ra tại Hoa Kỳ, Huy chương Fields 2026 đã được trao cho bốn nhà nghiên cứu xuất sắc nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật trong việc giải quyết các vấn đề toán học lịch sử và kết nối các lý thuyết phức tạp trong lĩnh vực vật lý và hình học. Thông tin này được ban tổ chức Đại hội công bố trên trang web chính thức.

Nhà toán học người Trung Quốc Yu Deng đã được trao giải cho công trình nghiên cứu đưa ra sự dẫn xuất chính xác phương trình Boltzmann, vốn mô tả sự biến đổi của các hạt trong một chất khí, đồng thời kết nối các định luật vật lý ở mức độ vi mô với hành vi tổng thể của khí ở quy mô lớn. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiểu sâu về cơ chế vận động phân tử.

Đồng thời, John Pardon, nhà toán học người Mỹ, được ghi nhận nhờ những đóng góp trong lĩnh vực hình học symplectic và topo học, các ngành toán học nền tảng giúp mô hình hóa các khía cạnh toán học của lý thuyết dây trong vật lý lượng tử. Bạn cùng quốc tịch, Jacob Tsimerman, đoạt giải nhờ việc giới thiệu các kỹ thuật logic "o-minimality" vào hình học đại số, qua đó mở ra những hướng mới cho việc giải quyết những bí ẩn trong lý thuyết số và tiến gần hơn tới việc chứng minh giả thuyết Hodge nổi tiếng.

Nhà toán học nữ người Trung Quốc Hong Wang cũng được vinh danh với việc giải quyết bài toán lịch sử Kakeya trong không gian ba chiều bằng phương pháp phân tích điều hòa và lý thuyết đo hình học. Thành tựu này được xem là đột phá lớn nhất trong thế kỷ hiện nay về lĩnh vực này, và bà trở thành người phụ nữ thứ ba trong suốt 90 năm qua nhận được Huy chương Fields.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên hai nhà toán học Trung Quốc là Deng Yu và Wang Hong được nhận Huy chương Fields, giải thưởng danh giá dành cho những nhà khoa học trẻ dưới 40 tuổi có những đóng góp xuất sắc trong toán học. Deng Yu bày tỏ niềm tự hào khi được đứng chung hàng ngũ với những nhà toán học vĩ đại mà ông luôn ngưỡng mộ trong một buổi họp báo sau lễ trao giải. Trong khi đó, Wang Hong chia sẻ cảm xúc hồi hộp khi nhớ lại thời điểm biết tin nhà toán học Terence Tao nhận giải khi bà còn học tại trường trung học, và giờ bà cũng có cơ hội được vinh danh tương tự.

Đường học thuật của họ cũng rất ấn tượng. Deng Yu từng học tại Đại học Bắc Kinh, sau đó chuyển sang Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Princeton. Còn Wang Hong đã hoàn thành đại học tại Đại học Bắc Kinh, thạc sĩ tại Đại học Paris-Saclay và lấy bằng tiến sĩ tại MIT.

Huy chương Fields được trao 4 năm một lần trong khuôn khổ Đại hội Toán học Quốc tế, nhằm ghi nhận những thành tựu nổi bật đã được công bố cũng như tiềm năng đóng góp trong tương lai của các nhà toán học dưới 40 tuổi. Giải thưởng nhằm hỗ trợ và khích lệ các tài năng trẻ tiếp tục cống hiến cho khoa học toán học.

Phần thưởng gồm 15 nghìn đô la Canada (tương đương khoảng 10.650 đô la Mỹ) cùng một huy chương vàng khắc hình Archimedes. Ban giám khảo được bổ nhiệm bởi Ban điều hành Liên đoàn Toán học Quốc tế (IMU) với mục tiêu chọn tối thiểu hai người nhận giải, ưu tiên bốn cá nhân đại diện cho sự đa dạng trong các lĩnh vực toán học khác nhau. Điều kiện tham gia là không quá 40 tuổi tính đến ngày 1/1 của năm tổ chức Đại hội.

Theo Xinhua

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.