Sự tiến hóa của thuyết thiên niên kỷ từ chiến tranh tôn giáo đến thời đại công nghệ

Thuyết thiên niên kỷ ban đầu được khơi dậy bởi cuộc cải cách Tin lành vào thế kỷ XVI, với sự kiện tiêu biểu là cuộc chiếm đóng thành phố Münster từ năm 1534 đến 1535 do những người Anabaptist và thủ lĩnh Juan de Leyden dẫn dắt. Họ xem thành phố này như một "Jerusalem mới", tượng trưng cho sự xuất hiện vương quốc Thiên Chúa trên trái đất. Tuy nhiên, cuộc vây hãm của lực lượng quân đội dưới quyền một giám mục đã dẫn đến một trong những vụ thảm sát kinh hoàng trong lịch sử, minh họa cho tính bạo lực tiềm tàng của các phong trào này.

Tại châu Âu, những cuộc chiến tranh tôn giáo kéo dài tại Pháp và trận chiến 30 năm ở Đức trong thế kỷ XVII khiến niềm tin về sự kết thúc của lịch sử được thổi bùng nhiều lần. Ở Nga, trong thời kỳ "Thời kỳ hỗn loạn" từ cuối thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ XVII, sự bất ổn chính trị và xã hội đã làm gia tăng dự cảm về ngày tận thế, đặc biệt khi các phe phái tôn giáo đối đầu gay gắt, như cuộc tranh chấp giữa "Những người cũ" và "Người tin mới". Hoàng tử Mishetski thậm chí đã gán ghép Sa hoàng Peter I với hình tượng Antichrist, hay kẻ phản diện trong thần thoại Kitô giáo. Tác phẩm opera "Jovanshina" của Mussorgski, ra mắt năm 1886, lấy cảm hứng từ những biến cố đau thương này.

Sự kiện năm 1666 tại châu Âu, ngày chứa số 666 – số biểu tượng của "quái vật" trong sách Khải Huyền, đã làm dấy lên lo sợ về tận thế, tuy nhiên những dự báo này không có sức lan tỏa mạnh mẽ bởi độ tin cậy trong giới giáo sĩ và nhà cầm quyền hồi giáo suy giảm. Qua thế kỷ XVIII, tín ngưỡng này vẫn âm ỉ; linh mục Bernardino de la Cruz từng cảnh báo về sự xuất hiện của Antichrist nhưng bị đánh giá là điên rồ và bị giam giữ một cách kín đáo tại bệnh viện Santa Maria de la Piedad.