Tranh cãi quanh Kambala tại lễ hội Mysuru Dasara: Sự kiện văn hóa hay gánh nặng chi phí?

Chính phủ bang Karnataka vừa đưa ra kế hoạch tổ chức Kambala lần đầu tiên tại lễ hội Mysuru Dasara năm nay, sự kiện văn hóa trọng đại của bang tổ chức ở Mysuru. Kambala là cuộc đua trâu trên đường bùn, truyền thống lâu đời tại các huyện duyên hải Karnataka. Tuy nhiên, đề xuất này đang gây tranh luận gay gắt trong dư luận và các nhóm cộng đồng.

Những người phản đối cho rằng Kambala không phù hợp với di sản văn hóa của lễ hội Dasara. Họ còn đặt vấn đề về việc tổ chức môn thể thao tiêu tốn nhiều nước trong bối cảnh Karnataka đang phải đối mặt với hạn hán nghiêm trọng. Ngược lại, phe ủng hộ khẳng định Dasara là lễ hội cấp bang (Nada Habba) nên cần giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của toàn bang, trong đó có Kambala, vốn là một trong những phong tục dân gian lâu đời nhất.

Công tác chuẩn bị cho Kambala đã bắt đầu, do ủy ban tổ chức đứng đầu bởi Ashok Kumar Rai, đại biểu hội đồng lập pháp huyện Puttur, triển khai kế hoạch làm đường đua bùn, khán đài và các hạng mục liên quan. Địa điểm tổ chức đã được xác nhận tại Sathagalli thuộc Mysuru với diện tích khoảng 17 mẫu Anh, đang được chuẩn bị kỹ lưỡng để phục vụ sự kiện.

Ngày 19/7 tại Moodbidri, Dakshina Kannada, các đại diện liên quan - gồm chủ trâu đua, người điều khiển, trọng tài và ban tổ chức - đã thống nhất tham dự Mysuru Kambala dự kiến diễn ra vào ngày 18 và 19/10 tới. Belapu Deviprasad Shetty, Chủ tịch Hiệp hội Kambala Karnataka, cho biết đây là cơ hội để quảng bá văn hóa Kambala đến với những người chưa từng biết đến truyền thống này.

Theo các chuyên gia, Kambala có hai loại chính: 'Devara Kambalas' mang tính nghi lễ gắn chặt với đất đai và truyền thống; trong khi các Kambala thi đấu mang tính cạnh tranh ở khu vực duyên hải thường tổ chức theo dạng thể thao có giải thưởng. Ngoại trừ một số ít tổ chức trên ruộng lúa truyền thống, đại đa số các Kambala tranh tài được diễn ra trên các đường đua nhân tạo.

Mùa giải 2026-27 (tháng 11 tới tháng 5) dự kiến tổ chức 27 giải Kambala trên toàn khu vực duyên hải, trong đó khoảng 20 giải trên các đường đua nhân tạo, theo tiết lộ của N. Vijayakumar Kanginamane, Tổng thư ký Hiệp hội Kambala Karnataka.

Muralidhara Rai, thành viên ban tổ chức tại Mysuru, cho biết khoảng 100 con trâu sẽ tham gia thi đấu với sự hỗ trợ của 15-20 nhân viên cho mỗi cặp trâu. Ông nhấn mạnh sự kiện Kambala nên được phát huy trên nền tảng lễ hội như Dasara để giới thiệu với hàng trăm nghìn người tham dự, trong đó có nhiều du khách quốc tế.

Ông cũng nhận định, việc trình diễn Kambala tại Mysuru sẽ tăng lượng khách du lịch, từ đó nâng cao doanh thu. Mức chi phí tổ chức được cho là không đáng kể so với lợi ích kinh tế mang lại. Trước đó, Kambala tại Bengaluru năm 2023 đã thu hút gần 1 triệu người tham dự.

Bên cạnh sự ủng hộ, vẫn tồn tại làn sóng phản đối mạnh mẽ do Yaduveer Krishnadatta Chamaraja Wadiyar, đại diện Mysuru ở Quốc hội, nhiều tổ chức địa phương, nhóm bảo vệ môi trường và người nông dân đứng đầu. Họ kêu gọi chính phủ rút lại kế hoạch tổ chức Kambala tại Dasara.

Nhóm phản đối đã thành lập Ban hành động chung (JAC) để tiếp tục tranh luận và duy trì các cuộc biểu tình chống lại kế hoạch của chính quyền. Họ đặt câu hỏi về tính phù hợp khi đưa một truyền thống văn hóa đặc trưng theo vùng miền đến Mysuru, đồng thời chỉ trích việc chính phủ ưu tiên tổ chức sự kiện tốn kém nước trong lúc nhiều khu vực đang chịu cảnh hạn hán nghiêm trọng.

Ashok Kumar Rai cho biết kinh phí cho sự kiện dự kiến rơi vào khoảng 5 đến 8 crore rupiah do chính phủ bang bố trí ngân sách chuyên biệt. Trong khi đó, Parashurame Gowda thành viên JAC và tổ chức Parisarakkagi Naavu bày tỏ lo ngại vì khoảng 36 cây xanh đã bị chặt hạ trái phép để lấy đất làm nơi tổ chức và còn nhiều cây khác đang có nguy cơ tiếp tục bị đốn hạ.

Ông Gowda nhấn mạnh họ sẽ tiếp tục phản đối cho đến khi kế hoạch tổ chức Kambala được hủy bỏ, thậm chí cảnh báo sẽ tiến hành chiến dịch bảo vệ môi trường tương tự phong trào Appiko nếu việc chặt cây không ngừng lại, đặc biệt trong bối cảnh năm nay trời hạn hán trầm trọng.