Tổng thống Kazakhstan đề xuất đóng băng chiến tranh Ukraine và trở lại thỏa thuận Istanbul

Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev hôm 8/7 đã tổ chức một cuộc gặp trực tiếp hiếm hoi với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại thành phố Omsk, vùng Siberia. Tại cuộc họp thượng đỉnh này, ông Tokayev đã kêu gọi chấm dứt chiến tranh đang diễn ra tại Ukraine bằng cách đóng băng xung đột, mở ra cơ hội cho hòa bình lâu dài. Kazakhstan, một đồng minh gần gũi với Nga nhưng không ủng hộ chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine, cho biết việc chiến tranh đã làm dấy lên mối lo ngại trong khu vực Trung Á.

Ông Tokayev nói: "Làm thế nào để thoát khỏi tình trạng này thì chẳng ai biết, do sự khác biệt quan điểm giữa các bên. Tuy nhiên, vẫn còn cơ hội và khả năng để đóng băng toàn bộ cuộc xung đột." Ông cũng nhấn mạnh sự thương tiếc trước thương vong ngày càng tăng, đặc biệt là giới trẻ: "Thật đáng tiếc, các thanh niên đang thiệt mạng... Tất cả phải được chấm dứt."

Tổng thống Tokayev bày tỏ sự khó hiểu trước nguyên nhân cuộc chiến kéo dài giữa Nga và Ukraine: "Nhiều người, trong đó có chúng tôi, vẫn chưa thể hoàn toàn hiểu được lý do thực sự của chiến tranh Nga-Ukraine." Ông so sánh với các cuộc xung đột khác trong khu vực như giữa Armenia và Azerbaijan, nơi các nguyên nhân được cho là rõ ràng hơn.

Ông đề nghị trở lại với các thỏa thuận đạt được tại Istanbul năm 2022 như một bước tiến tới hòa bình bền vững: "Chúng ta nên bắt đầu từ việc tái xem xét những thỏa thuận đó, rồi từ đó hướng đến một giải pháp hòa bình lâu dài."

Tổng thống Putin trong phản hồi cho biết ông sẽ cập nhật tình hình phát triển chiến tranh cho ông Tokayev trong cuộc gặp. Trong bối cảnh đó, cửa đàm phán ngoại giao vẫn bị tắc nghẽn khi chiến tranh đã kéo dài hơn bốn năm, và Moscow vẫn khẳng định sẽ kiểm soát các khu vực còn lại ở phía đông Ukraine bằng vũ lực.

Cùng ngày, chính quyền địa phương do Nga lập ở vùng Zaporizhzhia thuộc Ukraine thông báo có 11 người thiệt mạng, trong đó có 4 trẻ em, trong một đợt tấn công đêm tại một khu nghỉ dưỡng. Chính quyền này cáo buộc Ukraine cố ý nhắm mục tiêu vào dân thường, trong khi cả Nga và Ukraine đều phủ nhận việc nhắm mục tiêu dân sự kể từ khi cuộc chiến bắt đầu từ tháng 2/2022.

Cùng lúc đó, Ukraina tuyên bố đã sử dụng máy bay không người lái tấn công một giàn khoan dầu của Nga ở biển Caspi cùng một nhà máy lọc dầu ở Siberia. Đây là những mục tiêu cách xa lãnh thổ Ukraine tới hơn 700 km và hơn 2.000 km, cho thấy phạm vi mở rộng của chiến dịch máy bay không người lái nhằm làm suy yếu nỗ lực chiến tranh của Nga và tạo áp lực buộc Kremlin hướng tới hòa bình.

Cơ quan an ninh Ukraine cho biết giàn khoan dầu Vilanovski thuộc công ty Lukoil của Nga đã bị tấn công. Trong khi đó, chính quyền tại vùng Tyumen, Siberia xác nhận máy bay không người lái Ukraine đã gây ra vụ hỏa hoạn tại một nhà máy lọc dầu địa phương, dù chưa rõ sản lượng có bị ảnh hưởng hay không.

Hai bên cũng tăng cường tấn công vào các tuyến vận tải biển, nhằm cản trở hậu cần và chuỗi cung ứng quân sự từ xa khỏi tiền tuyến.