5 khoảnh khắc đáng nhớ trong cuộc biểu tình của Cockroach Janta Party khiến Bộ trưởng từ chức

Phong trào Cockroach Janta Party (CJP) bắt đầu từ một phiên xét xử tại Tòa án Tối cao Ấn Độ vào ngày 15/5/2026, trong vụ việc liên quan đến sự khinh miệt pháp viện. Khi đó, Chánh án Surya Kant từng mô tả những thanh niên thất nghiệp là như "những con gián", chỉ trích họ và một số nhóm xã hội khác vì các hành vi chống đối trên mạng. Phát ngôn này đã gây chấn động và nhanh chóng lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Ngay sau đó, Abhijeet Dipke, một chuyên gia truyền thông chính trị 30 tuổi từng làm việc với Đảng Aam Aadmi ở Maharashtra, đã tung ra một câu hỏi châm biếm trên mạng xã hội về việc những "con gián" này nếu tụ họp lại thì sẽ ra sao. Chỉ trong vòng vài giờ, phong trào đã phát triển mạnh, với sự ra đời chính thức của CJP vào ngày 16/5/2026 như một hình thức nhại lại Đảng BJP.

Chỉ trong vài ngày, CJP thu hút hơn 100.000 người đăng ký tham gia, phát hành tuyên ngôn và bài quốc ca riêng, đồng thời đạt 20 triệu lượt theo dõi trên Instagram, vượt qua cả các đảng chính trị truyền thống Ấn Độ. Dù chưa đăng ký với Ủy ban Bầu cử, CJP tự nhận là "Tiếng nói của những người lười biếng và thất nghiệp", tập trung phản ánh sự bức xúc về thất nghiệp và các sai phạm trong hệ thống giáo dục.

Mặc dù CJP được hình thành tại Mỹ, Dipke đã trở về Ấn Độ vào ngày 6/6/2026 để trực tiếp đứng đầu phong trào. Sự trở lại của anh gắn liền với cuộc khủng hoảng kỳ thi National Eligibility cum Entrance Test (NEET) năm 2026, khi kỳ thi này bị hủy bỏ do rò rỉ đề thi và nhiều sai sót khác, ảnh hưởng đến hơn 10 triệu thí sinh trên toàn quốc.

Trong thời gian này, nhiều thí sinh tham gia NEET đã tự tử, dẫn đến làn sóng đồng cảm mạnh mẽ và trở thành chất xúc tác cho các cuộc biểu tình. Dipke đã tới Jantar Mantar để xin phép tổ chức biểu tình ôn hòa và kêu gọi Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan từ chức vì trách nhiệm đạo đức liên quan vụ việc.

Phong trào ngày càng mở rộng khi nhà kỹ sư kiêm nhà giáo dục danh tiếng Sonam Wangchuk từ Ladakh, người từng nhận giải Ramon Magsaysay, đã tuyên bố tham gia biểu tình và tiến hành tuyệt thực tại Jantar Mantar từ ngày 28/6/2026 nhằm ủng hộ yêu cầu từ chức của Bộ trưởng Pradhan.

Sức khỏe Wangchuk suy giảm nghiêm trọng trong quá trình tuyệt thực kéo dài 26 ngày, được chuyển đến bệnh viện theo yêu cầu của tòa án và cơ quan y tế. Sau sự can thiệp của một số bộ trưởng và cam kết chính phủ về việc xử lý các vụ việc liên quan, ông đã kết thúc tuyệt thực vào đêm 23-24/7/2026, tiếp theo là lời kêu gọi của Thủ tướng Narendra Modi.

Ngày 20/7/2026, CJP phát động cuộc diễu hành mang tên "Chalo Sansad" (Hướng về Quốc hội) nhằm gây sức ép lên chính phủ trong phiên họp mùa mưa của Quốc hội. Hàng nghìn thanh niên, chủ yếu là sinh viên, tập trung tại Jantar Mantar và tiến về Quốc hội nhưng bị cảnh sát chặn lại do không có giấy phép.

Các lực lượng chức năng đã dùng dùi cui và hơi cay để ngăn chặn đoàn biểu tình, dẫn đến khoảng 180 người bị thương, bao gồm cả phía an ninh và người biểu tình. Sự kiện này khiến các đảng đối lập gián đoạn phiên họp Quốc hội để thể hiện sự ủng hộ, đồng thời tạo áp lực khiến chính quyền mở các cuộc đàm phán với đại diện CJP.

Sau gần 10 tuần đấu tranh và áp lực từ phong trào, Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan đã chính thức nộp đơn xin từ chức lên Thủ tướng Narendra Modi vào ngày 25/7/2026. Trong thông điệp từ chức, ông bày tỏ sự đau lòng trước những biến cố vừa qua và nhấn mạnh rằng thanh niên Ấn Độ là nguồn sức mạnh thực sự của quốc gia.

Mặc dù việc từ chức của Bộ trưởng Pradhan đáp ứng một trong những yêu cầu quan trọng nhất của CJP, tổ chức này vẫn tuyên bố sẽ tiếp tục đấu tranh cho cải cách thi cử và nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền.