Nigeria ban hành sắc lệnh điều phối quản lý tài sản ảo, thiết lập hội đồng chuyên trách

Tổng thống Nigeria, Bola Ahmed Tinubu, đã chính thức ký ban hành Sắc lệnh Điều phối Tài sản ảo năm 2026 nhằm hướng tới việc hợp nhất và thống nhất các quy định hiện hành về tài sản ảo, đồng thời tăng cường công tác giám sát và khuyến khích các đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nền kinh tế số tại Nigeria. Sắc lệnh có hiệu lực ngay lập tức theo thông tin do Cố vấn đặc biệt về Thông tin và Chiến lược của Tổng thống, Bayo Onanuga, công bố trên nền tảng X ngày thứ Sáu.

Theo sắc lệnh được ban hành theo Điều 5 của Hiến pháp Nigeria năm 1999 (đã sửa đổi), mục tiêu chính nhằm lấp đầy các khoảng trống do sự phân mảnh về quản lý khi tài sản ảo phát triển vượt qua các phân loại truyền thống như tiền tệ, hàng hóa và chứng khoán.

Phía Tổng thống Nigeria nhấn mạnh việc thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan đã khiến quốc gia này đối diện với các rủi ro nghiêm trọng như rửa tiền, tài trợ khủng bố, các mối đe dọa an ninh mạng, gian lận cũng như thất thu thuế. Việc thiết lập khung điều phối mới nhằm bảo vệ người dân khỏi những hành vi lừa đảo đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo chính danh trong lĩnh vực tài sản kỹ thuật số.

Sắc lệnh thành lập Hội đồng Tài sản ảo do Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN) làm chủ tịch, với Cơ quan Thuế Nigeria (NRS) và Ủy ban Chứng khoán Nigeria (SEC) làm phó chủ tịch. Các thành viên khác trong hội đồng gồm Đơn vị Tình báo Tài chính Nigeria (NFIU) và Văn phòng Cố vấn An ninh Quốc gia (ONSA).

Hội đồng này có nhiệm vụ cung cấp định hướng chính sách, thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan tham gia và phối hợp cùng Tổng chưởng lý Liên bang xây dựng khuôn khổ pháp lý và thể chế đồng bộ cho lĩnh vực tài sản ảo.

Sắc lệnh đồng thời thành lập Văn phòng Tài sản ảo, đóng vai trò là bộ phận vận hành của hội đồng, đặt trụ sở tại Ngân hàng Trung ương Nigeria. Văn phòng này chịu trách nhiệm điều phối việc chia sẻ thông tin, tiếp nhận hồ sơ, báo cáo giữa các cơ quan qua nền tảng công nghệ giám sát tích hợp trong khi vẫn đảm bảo mỗi cơ quan giữ quyền kiểm soát dữ liệu và trách nhiệm pháp lý riêng biệt.

Chính phủ Nigeria khẳng định việc thành lập cơ quan này không nhằm tạo ra một tổ chức quản lý mới hay chuyển giao quyền hạn vốn có, mà là nhằm thiết lập cơ chế điều phối để nâng cao hiệu quả quản lý.

Trong khuôn khổ sắc lệnh, các hoạt động liên quan đến tài sản ảo sẽ được đăng ký dựa trên đặc thù dịch vụ hoặc loại tài sản. Hoạt động liên quan chứng khoán thuộc phạm vi quản lý của Ủy ban Chứng khoán Nigeria (SEC). Trong khi đó, những dịch vụ thanh toán, quyết toán, lưu ký và các dịch vụ liên quan đến tài sản ảo không phải chứng khoán do Ngân hàng Trung ương Nigeria chịu trách nhiệm quản lý.

Hội đồng Tài sản ảo sẽ là cơ quan giải quyết những trường hợp trách nhiệm quản lý chồng chéo hoặc chưa rõ ràng.

Ngân hàng Trung ương Nigeria đang phát triển cơ chế "sandbox" thử nghiệm quy định dành cho tài sản ảo, cho phép những nhà điều hành đủ điều kiện thử nghiệm các sản phẩm và dịch vụ dựa trên blockchain dưới sự giám sát trước khi chính thức ra mắt thị trường rộng lớn hơn.

Sandbox này giúp các nhà quản lý đánh giá các vấn đề liên quan đến ổn định tiền tệ, bảo vệ người tiêu dùng, tăng cường tiếp cận tài chính, giữ vững tính toàn vẹn thị trường và quản lý thuế.

Bên cạnh đó, Cơ quan Thuế Nigeria (NRS) đang chuẩn bị chính sách thuế cụ thể cho lĩnh vực tài sản ảo nhằm đảm bảo sự minh bạch với người nộp thuế và nhà cung cấp dịch vụ, đồng thời đảm bảo đóng góp đúng mức vào ngân sách quốc gia.

Chính phủ Liên bang Nigeria đang hoàn thiện một Báo cáo Trắng toàn diện về Tài sản ảo, dự kiến làm rõ hướng đi chính sách dài hạn và các ưu tiên triển khai dành cho các bên liên quan.

Hội đồng Tài sản ảo được yêu cầu hoàn thiện Khung triển khai đồng bộ trong vòng 30 ngày, là cơ sở hướng dẫn chi tiết việc thực thi sắc lệnh mới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.